Kryeministri i Kanadasë, Mark Carney, ka pranuar publikisht se në Otavë është marrë në konsideratë edhe një skenar ekstrem: një ndërhyrje ushtarake nga Shtetet e Bashkuara. Sipas tij, ky nuk është varianti bazë, por vetë fakti që përmendet nga kreu i qeverisë tregon sa i tensionuar është bërë raporti me Uashingtonin nën retorikën e Donald Trump.
Otava pranon se po llogarit edhe skenarin më ekstrem
Në një intervistë për “The New York Times”, Carney tha se qeveria e tij ka shqyrtuar rreziqe ekstreme, përfshirë edhe mundësinë e një ndërhyrjeje ushtarake amerikane në Kanada.
Ai e paraqiti këtë si pjesë të menaxhimit normal të rrezikut dhe argumentoi se do të ishte e papërgjegjshme të mos përgatiteshin plane edhe për një situatë të tillë. Deklarata vjen në një moment kur Trump ka përsëritur idenë për ta bërë Kanadanë shtetin e 51-të të SHBA-së.
Varësia nga SHBA, në qendër të shqetësimit kanadez
Përtej sigurisë, Carney foli edhe për përpjekjen e Kanadasë për të ulur varësinë nga Shtetet e Bashkuara në ekonomi dhe në lidhjet strategjike.
Një prej rasteve që përmendi ishte Starlink, shërbimi satelitor i internetit i SpaceX. Sipas tij, Kanadaja synon të largohet nga kjo varësi, duke sinjalizuar se teknologjia dhe infrastruktura kritike po shihen gjithnjë e më shumë si çështje sigurie dhe jo vetëm tregu.
Shkëputje selektive, jo ndarje e plotë
Megjithatë, Carney pranoi se distancimi nga ekonomia amerikane ka kufij të qartë. Sipas tij, nuk ka kuptim të copëtohet industria e integruar automobilistike mes dy vendeve.
Ai u shpreh gjithashtu kundër përdorimit të eksporteve kanadeze të energjisë dhe ushqimeve si mjet presioni ndaj SHBA-së, duke lënë të kuptohet se Otava po kërkon më shumë hapësirë manovrimi, por jo një përplasje të pakontrolluar me partnerin kryesor ekonomik.
Dollarit amerikan i dalin alternativa në horizont
Një tjetër pikë e ngritur nga Carney lidhet me sistemin financiar ndërkombëtar. Sipas versionit të tij, politikat e administratës Trump dhe përdorimi i tregtisë si instrument presioni mund të shtyjnë vende të ndryshme të kërkojnë alternativa ndaj dollarit amerikan.
Carney argumentoi se një rend financiar global me disa monedha rezervë do të sillte më shumë fleksibilitet. Në thelb, mesazhi i tij është se varësia nga një partner i vetëm, qoftë në tregti, teknologji apo financa, po shihet si rrezik strategjik.
Përplasjet tregtare vazhdojnë, kontaktet politike jo
Pavarësisht tensioneve, Carney tha se komunikimi me Donald Trump vazhdon. Sipas tij, të dy kanë folur disa herë pas dështimit të negociatave tregtare në gusht dhe vendosjes së tarifave të reja nga të dyja palët.
Kjo tregon se marrëdhënia Kanada-SHBA po ecën në dy shina njëherësh: bashkëpunim i detyruar nga ndërvarësia ekonomike dhe, në të njëjtën kohë, përgatitje për skenarë që deri dje do të dukeshin jashtë çdo llogarie politike.
Dalja publike e Carney-t nuk ndryshon faktin se SHBA mbetet partneri vendimtar i Kanadasë, por e bën më të dukshme pasigurinë që ka hyrë në këtë marrëdhënie.
Kur një kryeministër flet hapur për plane ndaj një skenari të tillë, sinjali politik është i qartë: në Otavë nuk po trajtohet më si i pamundur as ai rrezik që më parë do të konsiderohej thjesht retorikë.