Marrëdhëniet mes Koresë së Jugut dhe Ukrainës janë futur në një fazë tensioni diplomatik, pasi presidenti Volodymyr Zelenskyy bëri publik transferimin e dy ushtarëve koreano-veriorë në Korenë e Jugut. Pikërisht te kjo dalje publike po përqendrohet përplasja: Seuli pretendon se çështja duhej të ishte mbajtur konfidenciale, ndërsa nga Kievi ky version kundërshtohet.
Deklarata në OKB që ndezi krizën
Gjatë fjalimit në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së javën e kaluar, Zelenskyy tha se Ukraina kishte dërguar në Republikën e Koresë dy të burgosur lufte nga Koreja e Veriut. Deklarata e tij e nxori çështjen në publik dhe hapi menjëherë një konflikt versionesh mes dy qeverive.
Sipas një analize të “The Guardian”, Seuli ka kërkuar sqarime dhe falje nga pala ukrainase, me pretendimin se më herët ishte rënë dakord që transferimi të trajtohej në mënyrë konfidenciale.
Koreja e Jugut kërkon falje, Kievi mohon marrëveshjen
Të hënën, Ministria e Jashtme e Koresë së Jugut thirri të ngarkuarin me punë të Ukrainës në Seul dhe kërkoi një falje në nivel qeveritar. Presidenti Lee Jae Myung deklaroi se Ukraina kishte shkelur një “marrëveshje moszbulimi”.
Por ky interpretim nuk pranohet nga Kievi. Këshilltari i Zelenskyyt, Dmytro Lytvyn, ka thënë se nuk kishte ekzistuar një marrëveshje e tillë. Zyra e presidentit koreano-jugor e hodhi poshtë këtë qëndrim si të pavërtetë dhe paralajmëroi se një qasje e tillë dëmton seriozisht besimin mes dy qeverive.
Dy të burgosurit dhe nyja e fshehtësisë
Dy ushtarët u kapën nga forcat ukrainase në rajonin Kursk të Rusisë në janar 2025, ndërsa luftonin në krah të Rusisë si pjesë e trupave koreano-veriore. Pas kapjes, ata deklaruan se dëshironin të shkonin në Korenë e Jugut.
Seuli i konsideron koreano-veriorët si shtetas të vet dhe kishte shprehur më herët gatishmërinë për t’i pranuar. Në korrik, sipas versionit zyrtar, Zelenskyy dhe Lee kishin rënë dakord që çështja të zgjidhej duke respektuar vullnetin e lirë të dy ushtarëve.
Raportohet se ata mbërritën në Korenë e Jugut përmes një vendi të tretë në fillim të këtij muaji. Pikërisht këtu qëndron edhe thelbi i debatit: nëse kishte apo jo një mirëkuptim që lëvizja e tyre të mos bëhej publike.
Pretendimet e Seulit dhe heshtja e palëve të tjera
Sipas autoriteteve koreano-jugore, vetë Kievi kishte kërkuar që informacioni të mos publikohej, pjesërisht nga frika se humbja e mundësisë për shkëmbim me të burgosur ukrainas mund të sillte kosto politike të brendshme. Seuli thotë se e respektoi këtë kërkesë për arsye sigurie, si për dy burrat ashtu edhe për familjet e tyre, por edhe për arsye diplomatike.
Ministria e Jashtme e Koresë së Jugut ka këmbëngulur se ka pasur një “marrëveshje të qartë”, por kur është pyetur nëse kjo marrëveshje ishte hedhur me shkrim, ka dhënë një formulim më të paqartë: se të dyja palët kishin vendosur ta trajtonin çështjen në mënyrë konfidenciale.
Ambasada e Ukrainës në Seul nuk ka dhënë përgjigje publike për këtë pretendim. Edhe Pheniani, deri tani, nuk ka bërë asnjë deklaratë publike për transferimin e dy ushtarëve.
Një episod i ndjeshëm në një raport të brishtë
Çështja mbetet veçanërisht e ndjeshme edhe për shkak të natyrës së regjimit të Koresë së Veriut. Sipas ekspertëve të cituar në raport, fakti që dy ushtarë mbijetuan, u kapën dhe më pas zgjodhën të shkonin në Korenë e Jugut mund të ketë peshë të veçantë politike për Phenianin.
Në plan më të gjerë, përplasja vjen në një moment kur Koreja e Jugut ka dënuar pushtimin rus të Ukrainës, i është bashkuar sanksioneve perëndimore dhe ka ofruar mbështetje financiare për Kievin, përfshirë një paketë prej 100 milionë dollarësh të premtuar në korrik. Megjithatë, Seuli ka shmangur furnizimin e drejtpërdrejtë me armë vdekjeprurëse, ndërsa qeveria e presidentit Lee ka shfaqur interes edhe për përmirësimin e marrëdhënieve me Korenë e Veriut.
Për momentin, ajo që del qartë është se dy aleatë formalë në raport me luftën në Ukrainë po japin versione të kundërta për një çështje që duket se ishte menduar të trajtohej larg vëmendjes publike.
Kur palët nuk bien dakord as për ekzistencën e një marrëveshjeje konfidencialiteti, dëmi politik shkon përtej episodit dhe prek vetë nivelin e besimit mes qeverive.