Presidenti francez Emmanuel Macron ka sinjalizuar hapur se dera e Bashkimit Evropian nuk është e mbyllur për Mbretërinë e Bashkuar, por mesazhi i tij nuk ishte pa kushte. Në një moment kur në Britani po rihapet debati mbi koston politike dhe ekonomike të Brexit-it, Macron la të kuptohet se çdo afrim me BE-në do të kërkojë më shumë sesa një rishikim retorik.
Macron: Rikthimi do të ishte lajm i mirë
Gjatë një konference për shtyp në Madrid, ku ishte krah kryeministrit spanjoll Pedro Sánchez, Macron e mirëpriti publikisht mundësinë që Britania të rikthehet në BE.
“Mirë se vini përsëri”, u shpreh ai në anglisht, duke shtuar se nëse britanikët duan të kthehen dhe qeveria në Londër lëviz në atë drejtim, kjo do të ishte një zhvillim pozitiv si për Britaninë, ashtu edhe për Evropën.
Debati u nxit pas deklaratave të Andy Burnham
Reagimi i Macron erdhi pasi Andy Burnham deklaroi se Mbretëria e Bashkuar duhet të rishikojë marrëdhënien afatgjatë me tregun evropian, duke lënë të hapur edhe opsionin e anëtarësimit të plotë në BE.
Burnham ka argumentuar se Brexit-i ka sjellë më shumë dëm sesa përfitim dhe se vendi mund të shqyrtojë disa rrugë, nga ruajtja e raportit aktual me BE-në deri te një rikthim i plotë në bllok. Macron e vlerësoi këtë qëndrim si një hap me “guxim” në hapjen e debatit.
BE-ja lë derën hapur, por jo me përzgjedhje sipas interesit
Edhe Sánchez shprehu gatishmërinë e Spanjës për të mbështetur çdo përpjekje britanike për t’u afruar me Bashkimin Evropian ose për t’u rikthyer në të.
Nga ana tjetër, sinjali politik nga Brukseli mbetet i kujdesshëm: sipas qëndrimeve të zyrtarëve evropianë, është vetë Mbretëria e Bashkuar ajo që duhet të përcaktojë çfarë marrëdhënieje kërkon me BE-në, ndërsa Komisioni Evropian është shprehur i hapur për të diskutuar opsionet që mund të propozojë Londra.
Tregu i vetëm dhe bashkimi doganor mbeten skenarë me kosto politike
Mes alternativave që po diskutohen përmenden afrimi me bashkimin doganor dhe pjesëmarrja në tregun e vetëm evropian. Të dyja do të sillnin detyrime konkrete për Londrën, përfshirë përafrimin me rregullat dhe politikat tregtare të BE-së.
Anëtarësimi në tregun e vetëm lidhet gjithashtu me katër liritë themelore të bllokut: lëvizjen e lirë të mallrave, shërbimeve, kapitalit dhe njerëzve. Pikërisht këtu Macron vendosi vijën e kuqe politike, duke theksuar se Britania nuk mund të marrë vetëm pjesët që i leverdisin nga marrëdhënia me BE-në.
Samiti i nëntorit pritet të testojë seriozitetin e afrimit
Sipas kalendarit të pritshëm diplomatik, BE-ja dhe Mbretëria e Bashkuar do të zhvillojnë një samit në Bruksel në gjysmën e dytë të nëntorit, ku marrëdhëniet e ardhshme mes palëve pritet të jenë një nga temat kryesore.
Debati për një afrim të ri me Evropën po zhvillohet më shumë se një dekadë pas referendumit të Brexit-it, në një klimë ku kostot e daljes nga BE-ja po rikthehen sërish në qendër të diskutimit politik britanik.
Mesazhi që vjen nga Parisi dhe Madridi është i qartë: BE-ja mund të jetë e gatshme të dëgjojë, por rikthimi i Britanisë nuk shihet si proces simbolik. Nëse Londra kërkon një raport më të thellë me bllokun, çështja nuk do të jetë vetëm nëse dera është e hapur, por çfarë çmimi politik është gati të paguajë për ta kaluar atë.