Kryeministri Edi Rama ka dalë në mbrojtje të projekteve urbane me arkitektë të huaj, duke kundërshtuar akuzat për zhvendosje me forcë të banorëve dhe për ndërhyrje jashtë standardeve. Në versionin e tij, investimet private nuk kanë sjellë nxjerrje me forcë nga shtëpitë, ndërsa debati për kullat dhe mënyrën si po transformohen qytetet mbetet një nga pikat më të kontestuara publikisht.
Mohimi i akuzave për nxjerrje nga prona
Rama deklaroi se në Shqipëri nuk ka ndodhur që qytetarët të nxirren me forcë nga banesat për t’i hapur rrugë një investimi privat. Sipas tij, as pronarëve nuk u është mohuar e drejta për të vendosur nëse duan apo jo ta zhvillojnë pronën e tyre.
Kjo është pika qendrore e mbrojtjes së qeverisë ndaj kritikave që shoqërojnë prej kohësh projektet e mëdha urbane, sidomos kur ato prekin banesat, pronën private dhe raportin mes zhvilluesve, bashkive dhe qytetarëve.
Arkitektët e huaj, mes promovimit dhe polemikës
Kryeministri kundërshtoi edhe pretendimet se arkitektët e huaj përdoren për të legjitimuar ndërhyrje problematike apo projekte jashtë standardeve. Sipas tij, debatet për zhvillimin urban ekzistojnë, por kjo nuk do të thotë që në Shqipëri ndërtohet pa rregulla ose në kundërshtim me praktika të pranueshme gjetkë.
Ai e paraqiti bashkëpunimin me emra ndërkombëtarë si mundësi trajnimi të drejtpërdrejtë për profesionistët e rinj shqiptarë, duke argumentuar se kjo u krijon akses që në kushte normale do të ishte i vështirë për t’u siguruar.
Pranimi i mungesës së kapaciteteve për kulla
Në të njëjtën dalje, Rama pranoi hapur se Shqipëria nuk i ka ende të gjitha dijet dhe kapacitetet për projekte komplekse si ndërtimi i kullave. Kjo mbetet një nga deklaratat më të forta të tij në këtë debat, pasi prek drejtpërdrejt cilësinë profesionale dhe varësinë nga ekspertiza e huaj.
Sipas tij, pikërisht përmes këtij bashkëpunimi po krijohen bazat e një shkolle të re të arkitekturës shqiptare, me synimin që në të ardhmen arkitektë vendas të jenë konkurrues edhe jashtë vendit.
Pretendimi për një “universitet të hapur” të arkitekturës
Rama e përshkroi Shqipërinë dhe Tiranën si një “universitet të madh të hapur” të arkitekturës në natyrë, ku të rinjtë e fushës mund të punojnë nga afër me emra të njohur të profesionit. Sipas tij, kjo i vendos arkitektët shqiptarë në një pozicion më të favorshëm për t’u rritur profesionalisht.
Megjithatë, përtej këtij interpretimi optimist të qeverisë, debati publik mbetet i hapur jo vetëm për estetikën dhe ambicien e projekteve, por sidomos për mënyrën se si ato ndikojnë te banorët, prona dhe modeli i zhvillimit urban.
Deklaratat e Ramës synojnë të rrëzojnë dyshimet për zhvendosje me forcë dhe për ndërtime të imponuara në emër të zhvillimit. Por fakti që vetë kryeministri pranon mungesën e kapaciteteve vendase për kulla e bën edhe më të mprehtë pyetjen publike: kush përfiton, kush vendos dhe sa i mbrojtur mbetet interesi i qytetarëve në këtë model ndërtimi?