Shtëpia e Bardhë po sinjalizon ndërhyrje të fortë në tregun e naftës, në një moment kur rritja e çmimeve të karburanteve është kthyer në barrë politike për administratën amerikane. Donald Trump deklaroi se ndalimi i eksporteve të naftës mbetet në tryezë, edhe pse efekti real i një mase të tillë mbetet i paqartë dhe me kosto të mundshme për konsumatorët.
Ndalimi i eksporteve mbetet skenar aktiv
Trump deklaroi para gazetarëve në Zyrën Ovale se administrata e tij po e shqyrton “çdo ditë” mundësinë e ndalimit të eksporteve të naftës. Sipas versionit të tij, masa po shihet si një rrugë për të frenuar rritjen e çmimeve të karburanteve përpara zgjedhjeve të mesit të mandatit.
Ai e pranoi se një vendim i tillë mund të ketë ndikim negativ te çmimi i benzinës, ndërsa argumentoi se mund të ndihmojë në uljen e çmimit të naftës. Kjo lë të hapur pikëpyetjen kryesore: sa efektive do të ishte ndërhyrja dhe kush do ta paguante koston e saj në fund.
Argumenti i Shtëpisë së Bardhë dhe boshllëqet në shpjegim
Trump ia lidhi një pjesë të rritjes së çmimeve luftës Rusi-Ukrainë, duke thënë se sulmet ndaj infrastrukturës energjetike kanë kufizuar prodhimin dhe eksportet e karburantit. Sipas tij, megjithatë, SHBA mbetet në pozitë më të mirë se vende të tjera.
Në deklaratat e bëra publikisht, ai nuk përmendi luftën me Iranin dhe as ndërprerjet që lidhen me Ngushticën e Hormuzit, megjithëse këto zhvillime kanë peshë të drejtpërdrejtë në tregun global të naftës. Ky mungesë referencash e bën më selektiv shpjegimin zyrtar për krizën e çmimeve.
Çfarë thotë Departamenti i Energjisë
Sekretari i Energjisë, Chris Wright, paraqiti një tablo më të gjerë të presioneve në treg, duke theksuar se ndërprerjet e furnizimit po vijnë nga disa drejtime njëherësh.
Sipas tij, janë humbur disa eksporte nafte nga Lindja e Mesme, ndonëse po rikthehen, si edhe disa eksporte nga Kina. Ai shtoi se qeveria amerikane pret njoftime nga Europa që mund të çojnë në rritje të eksporteve të naftës, çka tregon se administrata po sheh edhe jashtë SHBA-së për të lehtësuar presionin në treg.
Çmimet e karburanteve, çështje politike para zgjedhjeve
Rritja e çmimeve të karburanteve është shndërruar në një test të drejtpërdrejtë politik për Shtëpinë e Bardhë në prag të zgjedhjeve të nëntorit. Pikërisht kjo e bën më të ndjeshme çdo masë që mund të duket si reagim elektoral më shumë sesa si zgjidhje e qëndrueshme për tregun.
Përveç ndalimit të eksporteve, administrata amerikane po shqyrton edhe kufizime vullnetare mbi eksportet nga rafineritë, si dhe përdorim më të gjerë të naftës “të kuqe” pa taksa. Të gjitha këto masa po paraqiten si pjesë e përpjekjes për të zbutur presionin mbi çmimet, por pa garanci të qarta për rezultatin.
Sinjali nga Uashingtoni është i qartë: presioni politik mbi çmimet e karburanteve po e shtyn administratën drejt masave që deri dje do të konsideroheshin ekstreme për tregun.
Ajo që mbetet e pasigurt është nëse kufizimi i eksporteve do të ulë realisht barrën për konsumatorët, apo thjesht do ta zhvendosë krizën nga një hallkë e tregut te tjetra.