Kryeministri Edi Rama ka përdorur një gjuhë të fortë ndaj qasjes së Bashkimit Evropian për zgjerimin, duke deklaruar në një intervistë për WELT se ajo që po i premtohet Ukrainës për anëtarësimin është “gënjeshtër”. Në të njëjtën linjë, ai i kërkoi kancelarit gjerman Friedrich Merz dhe Brukselit më shumë guxim politik për Ballkanin Perëndimor.
Thirrje për “guximin e Helmut Kohlit”
Sipas deklaratave të dhëna për median gjermane, Rama e lidhi debatin për zgjerimin me një moment historik të Evropës, duke përmendur vendimin e ish-kancelarit Helmut Kohl pas rënies së Murit të Berlinit.
Ai argumentoi se Evropa duhet të rikthejë atë lloj vendosmërie politike dhe të mos e trajtojë zgjerimin vetëm si një procedurë teknike me kapituj e kushte, por si një çështje strategjike për vetë kontinentin.
Ballkani Perëndimor si “vrimë” në mes të Evropës
Në intervistë, Rama e përshkroi Ballkanin Perëndimor si një boshllëk në zemër të Evropës, duke paralajmëruar se mbajtja e rajonit jashtë BE-së krijon hapësirë për rreziqe dhe ndikime të tjera.
Në versionin e tij, lënia pezull e vendeve të rajonit i ekspozon ato ndaj ndikimeve ruse, radikalizmit dhe kriminalitetit. Për ta ilustruar këtë, ai përdori metafora të forta për një rajon të pambrojtur dhe të cenueshëm.
Mesazhi për Ukrainën dhe kritika ndaj premtimeve të BE-së
Pika më e fortë e intervistës ishte deklarata e Ramës për Ukrainën. Ai tha se, sipas vlerësimit të tij, premtimi për anëtarësim në rrugën e zakonshme është i parealizueshëm dhe e quajti atë një “gënjeshtër”.
Sipas tij, një zgjidhje më realiste do të ishte afrimi i Ukrainës menjëherë në tryezën evropiane dhe një proces i bazuar te performanca, që do ta çonte drejt anëtarësimit të plotë. Kjo deklaratë vjen në një moment kur zgjerimi i BE-së vijon të mbetet më shumë premtim politik sesa afat konkret.
Anëtarësim më i shpejtë, por me kushte
Rama nuk kërkoi heqje dorë nga kushtet për vendet aspirante. Përkundrazi, ai tha se BE-ja duhet të kërkojë edhe më shumë “detyra shtëpie”, por paralelisht të tregojë gatishmëri politike për t’i afruar më shpejt vendet që duan të bëhen pjesë e unionit.
Në të njëjtën intervistë, ai la të kuptohet se modeli aktual i zgjerimit nuk po prodhon siguri dhe as besueshmëri të mjaftueshme, sidomos kur premtimet publike nuk shoqërohen me rrugë realiste për anëtarësim.
Edhe vetoja në shënjestër
Në pjesën për funksionimin e BE-së, Rama pranoi se zgjerimi mbart edhe rrezikun e bllokimeve të reja në vendimmarrje. Megjithatë, ai u shpreh në favor të heqjes së të drejtës së vetos brenda unionit.
Sipas tij, është e paarsyeshme që një anëtar i vetëm të jetë në gjendje të bllokojë gjithçka, në një kohë kur BE-ja përballet me konkurrencë gjeopolitike dhe ekonomike nga Kina, SHBA-ja dhe India.
Intervista vjen në një fazë kur retorika për zgjerimin është rikthyer fuqishëm në Evropë, por hendeku mes fjalëve politike dhe mekanizmave realë të pranimit mbetet i hapur.
Deklaratat e Ramës shtojnë presionin publik mbi BE-në, por njëkohësisht ekspozojnë edhe paqartësinë e vetë projektit të zgjerimit, ku premtimet e mëdha shpesh përplasen me procedura të gjata, veto dhe kalkulime politike.