Kryeministri Edi Rama ka zgjedhur ta lexojë përmes filtrit të politikës amerikane valën e protestave kundër projektit turistik të lidhur me Jared Kushner, duke sugjeruar se jehona e tyre ndërkombëtare lidhet edhe me përplasjen rreth Donald Trump. Deklarata vjen në një kohë kur kundërshtarët e projektit kërkojnë përgjigje për mjedisin, pronën dhe procedurat.
Deklarata e Ramës në median gjermane
Në një intervistë për të përditshmen gjermane WELT, Rama ironizoi demokratët amerikanë në lidhje me protestat që prej muajsh kundërshtojnë projektin luksoz të përfolur për lidhje me dhëndrin e Presidentit amerikan Donald Trump.
Sipas deklarimit të tij, vëmendja ndërkombëtare ndaj protestave nuk shpjegohet vetëm me përmbajtjen e debatit në Shqipëri, por edhe me atë që ai e cilësoi si “hija e gjatë” e Trump. Në këtë linjë, kryeministri tha se u kishte thënë “miqve” të tij demokratë në SHBA që të mos tentojnë të “hakmerren” në Shqipëri nëse nuk arrijnë ta mposhtin Trumpin në vendin e tyre.
Nga kundërshtimi i projektit te protesta politike
Protestat nisën kundër projektit të zhvillimit turistik, por më pas janë zgjeruar në një lëvizje më të gjerë kundër qeverisë. Një nga simbolet më të dukshme të protestuesve është bërë flamingoja, e përdorur për të ngritur alarmin mbi pasojat e mundshme për zonat natyrore dhe habitatet e shpendëve.
Kundërshtarët e projektit kanë ngritur pikëpyetje për ndikimin mjedisor, transparencën dhe mungesën e konsultimit publik. Këto janë çështjet që kanë mbajtur protestën gjallë dhe që e kanë shtyrë debatin edhe përtej kufijve të vendit.
Qeveria mbron investimin, por pyetjet mbeten
Sipas versionit të Ramës, bëhet fjalë për dy zhvillime të ndryshme: një në ishullin e Sazanit, që është pronë publike, dhe një tjetër në një zonë private. Ai ka argumentuar se kundërshtimi ndaj investimeve të huaja nuk duhet paraqitur si “shitje” e vendit, duke iu përgjigjur drejtpërdrejt edhe sloganit të protestuesve “Shqipëria nuk është në shitje”.
Kryeministri ka deklaruar gjithashtu se negociatat për projektin vijojnë dhe se ndikimi mjedisor do të vlerësohet përpara një vendimi përfundimtar. Megjithatë, pikërisht transparenca e këtij procesi mbetet një nga pikat më të kontestuara në debat.
Nën hetim edhe çështja e pronësisë
Përtej përplasjes politike, një pjesë e çështjes ka hyrë edhe në fushën e hetimit penal. Pronësia e një pjese të tokës së lidhur me projektin është nën hetim nga SPAK, mes dyshimeve për dokumentacionin e pronësisë.
Ish-pronari i tokës ka mohuar çdo shkelje. Nga ana tjetër, Rama ka premtuar transparencë të plotë për procesin dhe dokumentacionin e projektit, ndërsa debati publik vazhdon të mbetet i hapur jo vetëm për investimin, por edhe për mënyrën si po menaxhohet ai nga institucionet.
Deklaratat e Ramës për “hakmarrje” politike nga SHBA e zhvendosin fokusin te lufta e narrativave, por nuk i zbehin pyetjet kryesore që kanë nxjerrë protestat në rrugë: çfarë do të ndodhë me mjedisin, si po administrohet prona publike dhe sa i hapur ka qenë realisht vendimmarrja shtetërore.
Në kushtet kur një pjesë e dosjes prek edhe SPAK-un, debati nuk mbetet thjesht politik. Ai lidhet drejtpërdrejt me standardet e transparencës dhe me besueshmërinë e institucioneve përballë një projekti që ka prodhuar kundërshtim të fortë publik.