Gjykata Kushtetuese ka futur në kalendar për 24 nëntor një çështje me peshë për kufijtë e veprimit të SPAK-ut: ankesën e Ajola Xoxës për sekuestrimin e telefonit dhe të shkresave gjatë hetimeve të dhjetorit 2024. Çështja vjen pasi Kushtetuesja ka vendosur më herët kufizime ndaj praktikave të ngjashme në raste të tjera.
Seanca në Kushtetuese dhe çfarë kërkohet
Sipas kalendarit të publikuar nga Gjykata Kushtetuese, Ajola Xoxa dhe shoqëria Partners Law kërkojnë shfuqizimin e tre vendimeve të gjykatave më të ulëta, duke i cilësuar të papajtueshme me Kushtetutën.
Bëhet fjalë për vendimin e Gjykatës së Posaçme të Shkallës së Parë të 20 dhjetorit 2024, atë të Gjykatës së Apelit të Posaçëm të 19 shkurtit 2025 dhe vendimin e Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë të 22 majit 2025.
Tre shkallë gjykimi e rrëzuan kërkesën
Të trija këto vendime kishin rrëzuar kërkesat e paditësve, përfshirë edhe Ajola Xoxën, e cila ka kërkuar kthimin e telefonit dhe të shkresave të bllokuara nga SPAK në kulmin e hetimeve të dhjetorit 2024.
Sipas pretendimeve të paraqitura nga paditësit, kontrollet e kryera në atë periudhë nga Byroja Kombëtare e Hetimit ishin bërë në kundërshtim me ligjin. Deri tani, ky argument nuk ka bindur gjykatat e zakonshme.
Çështja lidhet me hetimin ku Erion Veliaj është i pandehur
Ankesa lidhet me një hetim të SPAK-ut ku Erion Veliaj rezulton i pandehur. Pikërisht në atë kontekst u sekuestruan telefoni dhe dokumente që Ajola Xoxa ka kërkuar t’i rimarrë përmes rrugës gjyqësore.
Në seancën plenare, mbi bazën e dokumenteve, pritet që edhe SPAK të paraqesë kundërshtimet e tij për mënyrën si është zhvilluar kontrolli dhe sekuestrimi.
Një provë e re për kufijtë e SPAK-ut
Rasti merr rëndësi të veçantë sepse vjen pas dy vendimmarrjeve të Kushtetueses që i kanë vendosur kufij Prokurorisë së Posaçme në raport me telefonat dhe të dhënat personale.
Në çështjen e gazetarit Elton Qyno, Gjykata Kushtetuese vlerësoi se thirrja në SPAK për të zbuluar burimet dhe sekuestrimi i pajisjeve kufizuan lirinë e shprehjes. Ndërsa në rastin Onejda Ymeri, gjykata deklaroi se korrespondenca dhe të dhënat personale mbrohen nga Kushtetuta dhe se SPAK nuk mund të kontrollojë të gjitha të dhënat në telefon pa një vendimmarrje gjyqësore.
Seanca e 24 nëntorit pritet të testojë sërish deri ku shkojnë kompetencat e SPAK-ut kur përplasen me të drejtat kushtetuese mbi privatësinë, korrespondencën dhe proporcionalitetin e masave hetimore.
Vendimi që do të merret mund të ketë ndikim jo vetëm për këtë dosje, por edhe për standardin që do të zbatohet në rastet e ardhshme të sekuestrimit të pajisjeve personale gjatë hetimeve penale.