Deputeti i Partisë Demokratike, Klevis Balliu, ka artikuluar një seri akuzash të forta ndaj kryeministrit Edi Rama, ish-zv.kryeministres Belinda Balluku dhe biznesmenit Roni Yeffet, duke pretenduar se përmes kompanisë shtetërore KAYO është ngritur një skemë që ka përfituar dhjetëra milionë euro nga buxheti i shtetit dhe nga pasuritë publike. Sipas tij, çështja nuk lidhet vetëm me para publike, por prek edhe sektorin e mbrojtjes dhe sigurinë kombëtare.
Akuza politike me fokus te KAYO dhe sektori i mbrojtjes
Balliu e paraqiti çështjen si një problem që, sipas versionit të tij, shkon përtej konfliktit të zakonshëm politik. Ai pretendon se përmes KAYO-s, një kompani shtetërore e lidhur me prodhimin e armëve, tregtimin dhe sektorë të tjerë të mbrojtjes, janë krijuar partneritete të dyshimta me privatë, me pasoja financiare dhe institucionale.
Deputeti demokrat tha se skema e denoncuar prej tij cenon interesin shtetëror, pasi në disa raste, sipas akuzave të opozitës, shteti ka vënë në dispozicion prona dhe asete të rëndësishme, ndërsa përfitimi kryesor ka kaluar te partnerët privatë. Ai e lidhi çështjen edhe me marrëdhëniet e Shqipërisë me NATO-n dhe SHBA-në, por pa sjellë në këtë dalje prova publike të verifikuara përtej dokumenteve që deklaroi se disponon.
Pika kyçe e denoncimit: ulja e pjesemarrjes se shtetit nga 45% ne 20%
Një nga pikat qendrore të akuzës lidhet me ndryshimin e pjesëmarrjes së KAYO-s në partneritetet e përbashkëta. Sipas Balliut, me vendime të qeverisë është ulur pesha minimale e shtetit nga 45% në 20%, çka sipas tij dobëson interesin publik dhe rrit hapësirën që asetet shtetërore të kontrollohen faktikisht nga privatët.
Ai përmendi konkretisht VKM-të që, sipas tij, kanë ndryshuar këtë raport në partneritete të lidhura me mjete motorike të posaçme, uniforma, armë dhe drone. Pikërisht te kjo pikë opozita ngre dyshimin kryesor: pse është tkurrur pjesa e shtetit në një sektor kaq delikat dhe mbi çfarë arsyetimi është mbështetur ky ndryshim.
Kompanite e permendura dhe dyshimet mbi kriteret
Në denoncimin e tij, Balliu përmendi disa shoqëri të krijuara ose të lidhura me KAYO-n, mes tyre Timak Defense, Guna Tactical dhe Advanced Arm Technology. Sipas tij, këto struktura nuk përmbushin kriteret e parashikuara për kapital minimal, investime dhe numër punonjësish, ndonëse janë përfshirë në partneritete që lidhen me prodhimin e mjeteve ushtarake, uniformave dhe pajisjeve të tjera të sigurisë.
Një tjetër element që ai ngriti ishte niveli shumë i ulët i kapitalit fillestar në disa nga këto kompani, krahasuar me objektin e veprimtarisë dhe me vlerën e pretenduar të projekteve. Akuza politike këtu është e drejtpërdrejtë: sipas Balliut, qeveria ka hapur rrugë për partnerë privatë që nuk provojnë kapacitetin e kërkuar, ndërsa përfitojnë qasje në pasuri shtetërore dhe kontrata publike.
45 milione euro kontrata dhe kerkesa per hetim
Balliu deklaroi se, sipas dokumenteve që pretendon se ka administruar, kompanitë e lidhura me KAYO-n kanë përfituar deri tani rreth 45 milionë euro nga fondet publike. Ai renditi pagesa që, sipas tij, lidhen me uniforma, automjete, pajisje teknike dhe sisteme antidron, të përfituara nga subjekte si KAYO, Guna Tactical dhe Timak Defense.
Në fund të denoncimit, ai i kërkoi drejtësisë të verifikojë kriteret e përzgjedhjes së partnerëve privatë, dokumentacionin për kapacitetet teknike dhe financiare, procedurat konkurruese, ndryshimin e pjesëmarrjes së KAYO-s nga 45% në 20%, si dhe përdorimin e pronave publike. Balliu kërkoi gjithashtu që hetimi të shkojë deri te kryeministri Edi Rama, të cilin e cilësoi si personin kyç në këtë operacion.
Deri tani, bëhet fjalë për akuza të ngritura nga opozita dhe për pretendime që kërkojnë verifikim institucional e penal.
Pikërisht sepse çështja prek fondet publike, pronën shtetërore dhe sektorin e mbrojtjes, pesha e përgjigjeve nuk mund të mbetet te retorika politike. Nëse dokumentacioni ekziston dhe nëse kushtet ligjore janë respektuar, kjo duhet të provohet qartë dhe publikisht.