Donald Trump deklaroi se do të verifikojë nëse dy këshilltarë të tij të afërt, Chris LaCivita dhe James Blair, ndodhen në konflikt interesi, pasi një raportim i The New York Times zbuloi përfshirjen e tyre në punë të paguar për qeverinë e Republikës Srpska në Bosnje-Hercegovinë. Reagimi vjen në një moment të ndjeshëm politik, vetëm pak javë para zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA.
Postimi i Trump dhe tentativa për t’u shkëputur nga çështja
Në një postim në rrjetet sociale, Trump i përshkroi LaCivita dhe Blair si “konsulentë të jashtëm” të operacionit të tij politik dhe tha se nuk kishte dijeni për klientë të tjerë të tyre. Sipas versionit të vetë Trump, ai do t’i pyesë dhe, nëse rezulton konflikt interesi, do t’i shkarkojë menjëherë.
Kur u pyet më pas nga gazetarët, presidenti dha një përgjigje jo të prerë, duke thënë se do t’i largonte vetëm nëse do të mendonte se kishte konflikt, por duke theksuar se ata janë “vetëm konsulentë”. Edhe Shtëpia e Bardhë, kur u kërkua sqarim, iu referua publikisht vetëm postimit të tij.
Çfarë nxori në pah raportimi i NYT
Sipas raportimit të The New York Times, Blair dhe LaCivita janë paguar secili me qindra mijëra dollarë për t’i ofruar këshillim qeverisë së Republikës Srpska lidhur me çështje të votimit për zgjedhjet e mbajtura të dielën atje.
Pagesat, sipas të njëjtit raport, janë bërë përmes një studioje ligjore me bazë në Uashington, e angazhuar nga qeveria e Republikës Srpska. Dy këshilltarët nuk iu përgjigjën pyetjeve nëse e kishin diskutuar këtë angazhim me Trump apo nëse synonin ta ndërprisnin.
Republika Srpska, Dodik dhe pesha politike e angazhimit
Republika Srpska është një nga dy njësitë politike të Bosnje-Hercegovinës, e përcaktuar nga Marrëveshja e Dejtonit. Qeveria e saj kontrollohet nga një parti nacionaliste pro-ruse e lidhur me Milorad Dodik.
Pas fitores së fundit zgjedhore, Dodik i atribuoi Trumpit krijimin e klimës politike që, sipas tij, ndihmoi partinë e vet. Dodik kishte qenë për vite nën sanksione amerikane për minimin e Marrëveshjes së Dejtonit, por ato iu hoqën vitin e kaluar nga administrata Trump, pas një fushate të kushtueshme lobimi dhe ndikimi të financuar nga qeveria e Republikës Srpska. Blair dhe LaCivita, sipas të dhënave të publikuara, nuk ishin pjesë e përpjekjes për heqjen e sanksioneve.
Kritika edhe brenda kampit republikan
Çështja nuk ka sjellë reagime vetëm nga kundërshtarët politikë. Sipas raportimeve, puna e dy këshilltarëve në Ballkan ka nxitur kritika edhe nga republikanë, të cilët e shohin këtë si shenjë mungese përqendrimi në përgatitjen e partisë për zgjedhjet e mesmandatit.
LaCivita dhe Blair kanë role kyçe në MAGA Inc., super-PAC-un e mbështetur nga Trump, që po shpenzon shuma të mëdha për të ndihmuar republikanët në këto zgjedhje. Një zëdhënës i këtij organizimi nuk iu përgjigj kërkesave për koment, ndërsa më herët ishte thënë se të dy vijonin angazhimin e tyre në SHBA edhe pse kishin udhëtuar në Republikën Srpska për zgjedhjet.
Lëvizja e Trump duket më shumë si menaxhim dëmi politik sesa sqarim i plotë i raportit me këshilltarët e tij. Pikëpyetjet kryesore mbeten të hapura: nëse ai ishte në dijeni të këtij angazhimi, nëse ka konflikt interesi dhe deri ku shtrihet ndërthurja mes operacionit të tij politik në SHBA dhe klientëve të huaj me interesa të qarta ideologjike e gjeopolitike.