Shoqata e Prokurorëve të Republikës së Shqipërisë ka dalë publikisht kundër deklaratave të Taulant Ballës për një vendimmarrje të Prokurorisë së Tiranës lidhur me arrestimet gjatë protestave, duke ngritur alarmin për presion mbi një magjistrat. Reagimi vjen pasi në debatin politik u hodhën pretendime për lidhje politike dhe u kërkua ndërhyrje nga Inspektori i Lartë i Drejtësisë.
Shoqata: Kritika po kalon në presion ndaj prokurorit
Në qëndrimin e saj, Shoqata thekson se prokurorët janë magjistratë të pavarur dhe se në ushtrimin e detyrës u nënshtrohen vetëm Kushtetutës dhe ligjeve në fuqi.
Sipas saj, vendimmarrja e prokurorit duhet të mbështetet te faktet dhe provat e administruara, jo te presioni publik apo politik. Pikërisht këtu, sipas reagimit, aludimet për lidhje politike e zhvendosin debatin nga analiza juridike te goditja personale dhe profesionale e prokurorit.
Thirrjet për ILD-në shihen si sinjal presioni
Shoqata pranon se vendimet e prokurorisë mund të kritikohen, përfshirë edhe publikisht. Por ajo nënvizon se, kur kritika shoqërohet me akuza politike pa fakte konkrete dhe me thirrje për ndërhyrje institucionale mbi një vendim të caktuar, krijohet rrezik real për të ndikuar te vendimmarrja e mëtejshme e prokurorit.
Në këtë linjë, reagimi e sheh si problematike kërkesën publike për ndërhyrjen e Inspektorit të Lartë të Drejtësisë, duke paralajmëruar se një qasje e tillë mund të ushtrojë presion mbi organet e drejtësisë.
Çfarë sqarohet për lirimin e të arrestuarve
Shoqata bën edhe një sqarim juridik për thelbin e debatit: urdhrat e prokurorit për lirimin e menjëhershëm të personave të arrestuar në kundërshtim me ligjin, sipas saj, nuk janë vendime për pushimin e çështjes.
Sipas interpretimit të dhënë në reagim, këto urdhra lidhen vetëm me ligjshmërinë e heqjes së lirisë dhe nuk përcaktojnë në mënyrë përfundimtare përgjegjësinë penale të personave të ndaluar. Shoqata i referohet edhe nenit 257 të Kodit të Procedurës Penale, duke theksuar se në rastet e parashikuara nga kjo dispozitë, lirimi i menjëhershëm është detyrim ligjor i prokurorit.
Mesazh politikës dhe institucioneve të verifikimit
Për pretendimet mbi shkelje profesionale apo etike, Shoqata thotë se ato mund t’u paraqiten organeve kompetente, përfshirë ILD-në, por duhet të shqyrtohen mbi bazën e fakteve dhe sipas procedurave ligjore.
Në fund, ajo u kërkon përfaqësuesve politikë të ushtrojnë me përgjegjësi të drejtën e kritikës dhe të shmangin deklaratat që, sipas saj, shënjestrojnë prokurorët. Mesazhi është i drejtpërdrejtë: kontrolli mbi drejtësinë nuk mund të zëvendësohet me presion politik të bërë në publik.
Reagimi i Shoqatës e çon përplasjen për arrestimet gjatë protestave në një tjetër nivel, duke e kthyer debatin nga policia dhe politika te kufijtë e ndërhyrjes ndaj prokurorëve.
Në thelb, çështja që shtrohet është nëse kritika publike ndaj një vendimi procedurial po përdoret si mjet presioni mbi drejtësinë, në një moment kur besimi te institucionet mbetet i brishtë.