Kryeministri Edi Rama doli para mediave me një listë të gjatë personash të arrestuar gjatë protestës, duke pretenduar se ata “nuk janë studentë” dhe se janë përdorur për dhunë. Përtej tonit të ashpër politik, deklarata la pezull çështjen thelbësore: sa nga këto akuza mbështeten me dokumente të verifikueshme dhe sa po përdoren për të delegjitimuar gjithë protestën?
Lista u lexua publikisht me iniciale, mosha dhe akuza
Në deklaratën e tij, Rama publikoi një listë me iniciale dhe mosha të personave të arrestuar, ndërsa për secilin lexoi edhe vepra penale apo precedentë të mëparshëm që, sipas versionit zyrtar, rezultojnë në të shkuarën e tyre.
Kryeministri këmbënguli disa herë se personat e ndaluar nuk kanë lidhje me universitetin dhe nuk përfaqësojnë studentët. Në disa raste ai përdori ironi me termin “student” në thonjëza, duke i paraqitur të arrestuarit si elementë të huaj për protestën studentore.
Akuza të rënda, por pa transparencë të plotë publike
Gjatë leximit të listës, Rama përmendi një gamë të gjerë akuzash dhe dënimesh të mëparshme, nga prishja e rendit publik dhe kundërshtimi i policisë, te narkotikët, falsifikimi i dokumenteve, vjedhja, dhuna në familje, trafikimi i qenieve njerëzore dhe, në një rast, edhe vrasja.
Në disa raste ai shtoi edhe pretendime për financime nga Republika Islamike e Iranit, por pa paraqitur publikisht prova apo dokumentacion mbështetës në të njëjtën dalje. Kjo e bën deklaratën politikisht të fortë, por jo domosdoshmërisht të mjaftueshme për të mbyllur debatin publik mbi atë që ndodhi realisht në protestë.
Nga individët te tentativa për të etiketuar protestën
Thelbi i mesazhit të Ramës ishte i qartë: të krijohej ndarja mes studentëve dhe një “komponenti kriminal”, që sipas tij është futur në protestë për të ushtruar dhunë. Por kalimi nga rastet individuale te etiketimi i një proteste të tërë mbetet një hap që kërkon kujdes dhe prova më të plota.
Fakti që në protestë mund të ketë pasur persona me precedentë penalë nuk provon automatikisht se lëvizja në tërësi ishte e manipuluar apo kriminale. Kjo është pikërisht pika ku retorika politike shpesh tenton të zëvendësojë transparencën institucionale.
Deklarata e kryeministrit dhe pesha e saj publike
Rama përdori një gjuhë të ashpër ndaj të arrestuarve, por edhe ndaj mediave dhe figurave publike që, sipas tij, kanë “heroizuar” protestën. Ai foli për një “botë të zymtë” dhe për ndërhyrje të organizuara, duke i dhënë ngjarjes një kornizë më të gjerë politike dhe sigurie.
Megjithatë, kur akuza të tilla bëhen nga niveli më i lartë i qeverisë, barra për t’i mbështetur me fakte të plota është edhe më e madhe. Në mungesë të një publikimi të dokumenteve, vendimeve, statusit procedural dhe provave konkrete për secilin pretendim, deklarata mbetet kryesisht një version politik i ngjarjes.
Debati tani nuk është vetëm kush u arrestua, por edhe si po përdoret publikisht ky informacion nga pushteti. Nëse qeveria pretendon se protesta u infiltrua nga elementë kriminalë, atëherë publiku pret më shumë se një lexim emrash në konferencë: pret prova, standard dhe llogaridhënie.
Në të kundërt, rreziku është që lista e lexuar nga kryeministri të shihet më shumë si instrument politik për të goditur legjitimitetin e protestës sesa si sqarim i plotë institucional për atë që ndodhi në terren.