Një raportim i The Times hedh dyshime të forta mbi sjelljen e pushtetit në Serbi pas zgjedhjeve parlamentare të 25 tetorit. Sipas gazetës britanike, presidenti Aleksandar Vuçiç kishte shqyrtuar skenarë force për të mos pranuar humbjen, por u tërhoq në orët e fundit pas telefonatave dhe presionit nga përfaqësues të qeverive europiane.
Pretendime të rënda për një skenar force pas humbjes
The Times, duke cituar politikanë dhe një ish-zyrtar të lartë të policisë serbe, shkruan se Vuçiç u përball me krizën më të madhe politike në 12 vitet e tij në pushtet, pasi Lista Studentore arriti një fitore të thellë në zgjedhje.
Sipas këtyre burimeve, në tryezë ishte edhe mundësia e kundërshtimit të rezultatit përmes forcës dhe krijimit të trazirave. Bëhet fjalë për akuza të rënda politike, të cilat deri tani nuk kanë marrë konfirmim të pavarur.
Çfarë pretendojnë ish-zyrtarët dhe kundërshtarët e pushtetit
Spasoje Vuleviç, ish-komandant i Njësisë Speciale Kundër Terrorizmit në Serbi, ka pretenduar se mijëra policë dhe persona të lidhur me pushtetin ishin vendosur në qendër të Beogradit për të mbrojtur regjimin.
Në të njëjtin raportim citohet edhe eurodeputeti Sandro Gozi, sipas të cilit gjatë ditës së zgjedhjeve kishin mbërritur sinjale shqetësuese nga burime diplomatike për mundësinë që rezultati të kontestohej me forcë.
Edhe Radomir Saiçiç, kandidat i Listës Studentore, ka pretenduar se ekzistonte një plan për përdorimin e dhunës nëse rezultati do të dilte i ngushtë. Sipas versionit të tij, komunikime nga persona të lidhur me policinë dhe institucione të tjera ndikuan që Vuçiç të tërhiqej.
Lëvizje të dyshimta në Beograd dhe skenari për tensione
Sipas The Times, gjatë ditës së zgjedhjeve në Beograd janë parë grupe burrash të veshur me të zeza duke lëvizur drejt parkut Pionirski, ku prej muajsh ndodhej një kamp me çadra i mbështetësve të Vuçiçit.
Në të njëjtën kohë, në zonë u pozicionuan forca të xhandarmërisë, disa rrugë u bllokuan dhe në disa pjesë u fik ndriçimi publik. Këto zhvillime kanë ushqyer dyshime se mund të ishte përgatitur një terren për tensione të kontrolluara.
Avokati Rade Gjuriç, i lidhur me Shoqatën e Pavarur të Gazetarëve të Serbisë, ka ngritur dyshimin se mund të ishte ndërtuar një skenar për të pretenduar parregullsi zgjedhore, për të kërkuar përsëritje të votimit dhe për të nxitur protesta që më pas do të përdoreshin si justifikim për anulimin e rezultatit.
Pranimi i humbjes dhe roli i mundshëm i presionit diplomatik
Rreth orës 21:30, afërsisht një orë e gjysmë pas mbylljes së qendrave të votimit, Vuçiç pranoi humbjen, ndërsa grupet e mbledhura në qendër të Beogradit u shpërndanë, sipas raportimit të gazetës britanike.
Burimet e cituara nga The Times sugjerojnë se presioni diplomatik ka ndikuar në këtë tërheqje. Në Beograd kanë qarkulluar edhe pretendime të pakonfirmuara për një rol të mundshëm të Viktor Orbán në këtë proces.
Megjithatë, nuk ka konfirmim të pavarur as për identitetin e personave që telefonuan Vuçiçin dhe as për përmbajtjen e këtyre bisedave.
Reagimi zyrtar dhe kufiri i fakteve të verifikuara
Zëdhënësja e Vuçiçit i ka kundërshtuar këto pretendime dhe ka deklaruar se prania e policisë nuk kishte lidhje me ndonjë plan për marrjen e pushtetit me forcë. Sipas versionit zyrtar, masat e sigurisë synonin parandalimin e dhunës nga protestuesit.
Fitorja e Listës Studentore shihet si një kthesë e rëndësishme në politikën serbe, por pretendimet për një plan të mundshëm për grusht shteti mbeten, deri në këtë fazë, akuza të raportuara nga burime të cituara prej The Times dhe jo fakte të konfirmuara në mënyrë të pavarur.
Raportimi ngre pikëpyetje serioze për mënyrën si pushteti në Serbi mund të ketë reaguar përballë humbjes elektorale.
Në mungesë të verifikimeve të pavarura, pesha e çështjes mbetet te besueshmëria e burimeve dhe te aftësia e institucioneve për t’iu përgjigjur dyshimeve publike.