Një sondazh i zhvilluar në Tiranën urbane jep një pamje shqetësuese për gjendjen ekonomike të familjeve në kryeqytet. Të dhënat tregojnë se, përtej statistikave optimiste që qarkullojnë shpesh në diskursin publik, pjesa dërrmuese e familjeve po e përballon muajin me vështirësi, ndërsa mbështetja nga të afërmit në emigracion mbetet një shtyllë e rëndësishme e mbijetesës financiare.
Shumica thonë se mezi mbulojnë shpenzimet
Sipas rezultateve të sondazhit, 73% e të anketuarve iu përgjigjën se familja e tyre i mbulon shpenzimet mujore “me vështirësi” ose “me shumë vështirësi”. Kjo përqindje sugjeron një trysni të fortë të kostos së jetesës në Tiranë, pavarësisht narrativave zyrtare për zhvillim ekonomik dhe rritje të konsumit.
Edhe te votuesit socialistë, që zakonisht perceptohen si më pranë qeverisë, niveli i vështirësisë mbetet i lartë: 58% kanë dhënë të njëjtën përgjigje. Kjo e bën edhe më të qartë se problemi nuk kufizohet te një grup i caktuar politik apo social.
Të ardhura të ulëta për standardin e kryeqytetit
Pyetjes për të ardhurat mujore të familjes, pa përfshirë dërgesat nga jashtë, pothuaj gjysma e të pyeturve deklaruan se jetojnë me 250 mijë deri në 999 mijë lekë të vjetra në muaj. Për familje me mesatare rreth 3 anëtarë, kjo përkthehet në një nivel të ardhurash që vështirë se përballon çmimet reale të tregut në Tiranë.
Në kushtet kur kostot për ushqime, qira, transport, shëndet dhe arsim janë rritur ndjeshëm vitet e fundit, ky interval të ardhurash ngre pikëpyetje serioze mbi fuqinë reale blerëse të familjeve urbane.
Shtëpia në pronësi, por jo domosdoshmërisht siguri ekonomike
I vetmi tregues relativisht pozitiv në sondazh lidhet me banesën. 84.3% e të anketuarve deklaruan se jetojnë në shtëpitë e tyre, ndërsa 15.7% paguajnë qira. Te votuesit socialistë, raporti është edhe më i lartë në favor të pronësisë, me 90.7% pronarë dhe 9.3% qiramarrës.
Megjithatë, fakti që shumica kanë një banesë në pronësi nuk e zbut automatikisht presionin ekonomik. Të dhënat për vështirësinë në përballimin e muajit tregojnë se edhe familjet pa barrën e qirasë mbeten të ekspozuara ndaj shtrenjtimit të jetesës.
Emigracioni mbetet amortizator financiar
Një tjetër tregues domethënës është pesha e emigracionit në ekonominë familjare. Plot 45% e të anketuarve deklaruan se marrin dërgesa valutore nga të afërm jashtë vendit. Po ashtu, 66% e familjeve urbane të Tiranës raportojnë se kanë mesatarisht 2.1 pjesëtarë në emigracion.
Këto shifra tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e mirëqenies së familjeve nuk mbështetet vetëm te ekonomia vendase. Remitancat vijojnë të shërbejnë si mekanizëm kompensues për të ardhurat e pamjaftueshme brenda vendit.
Pushimet si tregues i ndarjes ekonomike
Sondazhi prek edhe një tregues të drejtpërdrejtë të gjendjes financiare: mundësinë për të bërë pushime. 49% thanë se kishin shkuar me pushime këtë vit, ndërsa 33% u përgjigjën se nuk kishin shkuar dot për shkak të pamundësisë ekonomike. Një tjetër 18% thanë se arsyeja ishte tjetër.
Kjo ndarje tregon se edhe brenda Tiranës urbane ekziston një hendek i dukshëm mes familjeve që arrijnë të ruajnë një standard minimal konsumi dhe atyre që e kanë luks edhe një pushim të shkurtër.
Panorama që del nga këto të dhëna është larg imazhit të një kryeqyteti komod dhe të stabilizuar ekonomikisht. Në thelb, një pjesë e madhe e familjeve në Tiranë po e mbajnë ekuilibrin financiar me shumë vështirësi, ndërsa emigracioni vazhdon të mbulojë boshllëqe që ekonomia vendase nuk po i mbyll dot.
Nëse këto prirje lexohen përtej propagandës dhe statistikave të përgjithshme, tabloja sociale e kryeqytetit duket dukshëm më e rëndë sesa paraqitet zakonisht.