Kryeministri Edi Rama përdori një dalje në Dublin për të riafirmuar narrativën e qeverisë mbi reformën në drejtësi, duke e paraqitur situatën aktuale si një ndarje të fortë me të shkuarën politike e gjyqësore të vendit. Në të njëjtën deklaratë, ai tha se nuk ka më mbrojtje për askënd që përballet me drejtësinë, por pranoi edhe ekzistencën e “tejkalimeve gjyqësore”.
Fjalimi në Dublin dhe mesazhi për drejtësinë
Rama ndodhet në Dublin të Irlandës me ftesë të Institutit të Çështjeve Ndërkombëtare dhe Europiane, ku foli para ekspertëve të çështjeve europiane e të Ballkanit, si edhe përfaqësuesve diplomatikë.
Në qendër të fjalës së tij ishte drejtësia në Shqipëri, një temë që kryeministri e paraqiti si provë të përparimit institucional. Sipas tij, për herë të parë figura me pushtet po përballen me gjykim nga gjykata të pavarura.
Pretendimi për ndryshim historik që nga 1912
Rama tha se që nga shpallja e pavarësisë në vitin 1912, Shqipëria nuk ka njohur një rast kur dikush me pushtet të jetë gjykuar nga një gjyqtar i pavarur. Ai argumentoi se edhe gjatë pluralizmit nuk ka ekzistuar realisht një gjyqësor i pavarur.
Kjo është një tezë politike që qeveria e ka përsëritur shpesh për të mbështetur bilancin e reformës në drejtësi, duke e lidhur atë me shkëputjen e ndikimit të politikës mbi sistemin gjyqësor.
Raporti i KE-së dhe korrupsioni
Duke iu referuar gjuhës së raportit të Komisionit Europian, Rama tha se dokumenti nuk flet më për korrupsion “gjerësisht të përhapur”, por se korrupsioni mbetet shqetësim. Sipas tij, ky ndryshim në formulim tregon përparim real.
Megjithatë, fakti që korrupsioni mbetet ende një shqetësim në vlerësimet europiane tregon se qeveria po e shet si sukses një terren që vazhdon të mbetet problematik dhe nën vëzhgim institucional.
“S’ka mbrojtje”, por edhe pranim për probleme në proces
Kryeministri deklaroi se tashmë “nuk ka më mbrojtje për askënd që del përpara drejtësisë”, duke e përshkruar goditjen ndaj zyrtarëve të fuqishëm si pjesë të një faze të re.
Në të njëjtën kohë, ai pranoi se ka edhe “tejkalime gjyqësore dhe gjëra të ngjashme”, duke i quajtur pjesë të procesit. Ky pranim lë hapësirë për pyetje mbi mënyrën si po funksionon në praktikë sistemi që qeveria e paraqet si të çliruar nga ndikimi politik.
Edhe Greqia në fokus: kufiri detar mbetet i hapur
Në Dublin, Rama preku edhe marrëdhëniet me Greqinë, të cilat i cilësoi të shkëlqyera, megjithëse pranoi se mes dy vendeve ka çështje për debat.
Ai tha se kufiri detar mbetet një çështje e pazgjidhur, por se palët kanë rënë dakord t’i drejtohen gjykatës ndërkombëtare, me synimin që çështja të zgjidhet nga një palë e tretë.
Deklaratat në Dublin vijnë në një moment kur qeveria po kërkon të forcojë jashtë vendit mesazhin se reforma në drejtësi po prodhon rezultate të prekshme.
Por përtej formulimeve politike dhe leximit optimist të raporteve ndërkombëtare, mbetet thelbësore se sa i matshëm është ky pretendim në praktikën e përditshme të institucioneve dhe në standardin real të pavarësisë së drejtësisë.