Një emër që tingëllon pothuajse i padëmshëm është kthyer në objekt të një hetimi të rëndë federal në SHBA. “Los Rugrats”, sipas autoriteteve amerikane, është një grup i dyshuar kriminal i lidhur me kartelin Sinaloa, ndërsa rasti po tërheq vëmendje edhe për një tjetër arsye: mënyrën se si dhuna, armët dhe imazhi i botës së krimit po projektohen hapur në rrjetet sociale.
Në qendër të hetimit, një emër i njohur si “Carlitos Rugrats”
Departamenti Amerikan i Drejtësisë ka shpallur të kërkuar Carlos Paez Peredën, 30 vjeç, i njohur me nofkën “Carlitos Rugrats”. Sipas versionit zyrtar amerikan, ai konsiderohet lideri i dyshuar i grupit “Los Rugrats”.
Autoritetet në SHBA e akuzojnë për narkoterrorizëm, mbështetje materiale për terrorizmin dhe trafikim të sasive të mëdha të fentanilit, kokainës dhe metamfetaminës drejt territorit amerikan. Në kërkim janë përfshirë FBI dhe DEA, ndërsa çështja po paraqitet si pjesë e presionit ndaj rrjeteve që lidhen me Sinaloan.
Pretendimet për një fraksion të dhunshëm brenda rrjeteve të kartelit
Sipas hetuesve amerikanë, “Los Rugrats” operon si një fraksion i dhunshëm brenda rrjeteve kriminale të lidhura me kartelin Sinaloa. Pretendimi i autoriteteve është se grupi ka përdorur vrasje, rrëmbime dhe armë për të ruajtur territorin dhe për të mbrojtur trafikun e drogës.
Përtej emrit që kujton kulturën pop, dosja e paraqitur nga institucionet amerikane e trajton grupin si një strukturë me kapacitet real dhune dhe me rol në përkeqësimin e krizës së drogës në SHBA. Këto janë akuza të rënda, por që në këtë fazë mbështeten te pretendimet e hetimit zyrtar.
Armë të personalizuara dhe ekspozim publik në Instagram
Një nga elementet që ka spikatur në këtë çështje është përdorimi i rrjeteve sociale. Departamenti Amerikan i Drejtësisë ka publikuar fotografi nga një llogari tashmë e mbyllur në Instagram që lidhet me “Carlitos Rugrats”.
Në disa prej imazheve shfaqen armë të personalizuara në ngjyrë ari dhe argjendi. Në një fotografi duket një pistoletë e artë me emrin “Paez” të gdhendur mbi të, ndërsa në një tjetër shihen disa armë të renditura bashkë, të shoqëruara me mbishkrimin “3 të preferuarat e mia”.
Për autoritetet, publikime të tilla nuk janë thjesht vetëshfaqje. Dyshimi i tyre është se rrjetet sociale po përdoren si mjet propagande, intimidimi dhe, në raste të caktuara, si kanal i tërthortë për rekrutim.
Fenomen më i gjerë: “narko-influencues”, simbole dhe dyshime për pastrim parash
Rasti i “Los Rugrats” nuk paraqitet si i izoluar. Në Meksikë, autoritetet dhe organizatat që monitorojnë krimin e organizuar kanë ngritur shqetësime për një brez figurash të rrjeteve sociale që shfaqin luks, armë dhe simbole të lidhura me grupet kriminale.
Projekti ACLED ka raportuar se dhjetëra persona me ndikim në rrjetet sociale janë nën hetim për dyshime që lidhen me pastrim parash për rrjete kriminale. Një nga studiueset e projektit, Maria Fernanda Arocha, i ka përshkruar disa prej tyre si “narko-influencues”, por ka theksuar edhe një rezervë thelbësore: në shumicën e rasteve, lidhjet me organizatat kriminale nuk janë provuar.
Në vëmendje kanë hyrë edhe kodet simbolike në platformat sociale. Sipas raportimeve të mediave spanjolle, disa grupe përdorin emoji të caktuara si shenja identifikuese ose për të komunikuar me persona që mund të rekrutohen. Mes tyre përmenden kombinime që lidhen me Los Chapitos, CJNG apo figura historike të kartelit Sinaloa.
Kur rrjetet sociale kthehen edhe në skenë vrasjesh
Rreziku nuk kufizohet te promovimi i imazhit kriminal në internet. Disa influencues në Meksikë janë bërë vetë objektiv i sulmeve vdekjeprurëse, çka tregon se kufiri mes spektaklit digjital dhe dhunës reale është gjithnjë e më i hollë.
Mediat meksikane kanë raportuar se të paktën 19 influencues dhe krijues përmbajtjeje janë vrarë në vend që nga viti 2024. Mes rasteve të përmendura është ai i César Gastélum, 25 vjeç, me rreth 600 mijë ndjekës në TikTok, i cili u qëllua për vdekje më 4 gusht teksa ishte në transmetim të drejtpërdrejtë nga Sinaloa.
Po ashtu është përmendur edhe rasti i Valeria Márquez, 23 vjeç, e cila u vra gjatë një transmetimi live në sallonin e saj të bukurisë në Zapopan, në shtetin Jalisco. Këto episode e nxjerrin fenomenin përtej estetikës së rrjeteve sociale dhe e vendosin në terrenin brutal të kriminalitetit real.
Rasti i “Los Rugrats” po përdoret nga autoritetet amerikane si shembull i mënyrës se si grupet kriminale po përshtaten me epokën digjitale. Në vend të fshehjes klasike, një pjesë e figurave të reja të botës së krimit duket se zgjedhin ekspozimin publik të armëve, parasë dhe simboleve që i lidhin me organizata të njohura.
Pikërisht këtu qëndron edhe paradoksi i këtij fenomeni: rrjetet sociale shërbejnë njëkohësisht si vitrinë, si instrument ndikimi dhe, sipas dyshimeve të autoriteteve, si terren i ri për propagandë dhe rekrutim. Përtej etiketave dhe nofkave, bilanci mbetet i njëjtë: më shumë dhunë, më shumë kriminalitet dhe një normalizim shqetësues i tyre në hapësirën publike online.