Përplasja tregtare mes SHBA-së dhe Kanadasë ka hyrë në një fazë tjetër tensioni. Administrata e Donald Trump ka shpallur kufizime të reja ndaj një sërë produktesh kanadeze, duke goditur jo vetëm alkoolin dhe produktet e qumështit, por edhe motoçikletat dhe mallra të tjera me peshë në tregtinë dypalëshe.
Çfarë po ndalon Uashingtoni
Sipas vendimeve të shpallura nga administrata amerikane përmes një serie urdhrash ekzekutivë, masat e reja pritet të hyjnë në fuqi më 29 shtator. Versioni zyrtar nga Shtëpia e Bardhë pretendon se Kanadaja po diskriminon produktet amerikane, duke vendosur kufizime që, sipas saj, nuk zbatohen njësoj për mallrat e vendeve të tjera.
Në listën e produkteve që preken nga ndalimi i importit përfshihen disa produkte të qumështit, melasa e kallamit të sheqerit, birra joalkoolike, birra e prodhuar nga malti, si edhe disa produkte vere, rumi dhe vodka. Mes mallrave të goditura janë futur edhe motoçikletat dhe mopedët.
Tarifa më të larta për mallra të tjera
Përtej ndalimeve, SHBA ka vendosur edhe rritje tarifash për një gamë tjetër produktesh kanadeze. Masat prekin lloje të ndryshme djathi, lëkurë dhe lëkura të papërpunuara, letër, disa lloje mobiljesh dhe dyshekësh, si edhe metale si alumini dhe hekuri.
Lista shtrihet edhe te varkat me motor, karrocat e golfit, pjesë për pajisje peshkimi dhe centrale. Kjo tregon se goditja nuk është kufizuar te produktet simbolike, por prek sektorë të tërë të zinxhirit tregtar mes dy vendeve.
Përgjigjja e Kanadasë dhe kostoja e përplasjes
Vendimi amerikan vjen pasi Kanadaja vendosi kundër-tarifa ndaj mallrave amerikane. Masat kanadeze prekin produkte si çeliku, veshjet dhe mobiljet dhe kanë hyrë në fuqi pas mesnatës.
Kryeministri Mark Carney ka deklaruar se largimi i Kanadasë nga SHBA si partneri kryesor tregtar do të ketë kosto, por sipas tij, mosreagimi do të kushtonte edhe më shumë. Kjo lë të kuptohet se Otava nuk po sinjalizon tërheqje të shpejtë nga kjo përplasje.
Bizneset nën presion, negociatat pa dalje
Kanadaja mbetet veçanërisht e ekspozuar në këtë konflikt, pasi më shumë se dy të tretat e eksporteve të saj shkojnë drejt tregut amerikan. Edhe SHBA ka lidhje të forta tregtare me fqinjin verior, që renditet si partneri i dytë më i madh tregtar i Uashingtonit pas Meksikës.
Bizneset në të dy anët e kufirit kanë shprehur shqetësim se tarifat dhe kufizimet e reja do të rrisin çmimet dhe do të ulin numrin e konsumatorëve. Ekspertja e tregtisë Deborah Elms ka vlerësuar se masat mund të kenë ndikim të fortë te bizneset kanadeze që varen nga blerësit amerikanë, ndërsa vlerësimet e para sugjerojnë se mallrat e prekura nga ndalimet kanë një vlerë rreth 1 miliard dollarë.
Tensioni mund të zgjerohet edhe më tej. Trump ka paralajmëruar kompaninë kanadeze të avionëve Bombardier se nuk do të mund të shesë më produktet e saj në SHBA nëse nuk zhvendos prodhimin në territorin amerikan. Ndërkohë, negociatat tregtare të fundit dështuan në fund të gushtit dhe deri tani nuk ka një raund të ri bisedimesh të planifikuar.
Në terren, klima mes dy vendeve po ashpërsohet jo vetëm në nivel qeverish, por edhe te konsumatorët. Në Kanada ka muaj që zhvillohet bojkot ndaj produkteve amerikane, veçanërisht alkoolit, ndërsa në disa dyqane ato janë hequr nga raftet.
Pas dekadash si aleatë të afërt dhe partnerë të rëndësishëm ekonomikë, SHBA dhe Kanada po hyjnë në një fazë ku kostot e përplasjes po bëhen gjithnjë e më të prekshme për bizneset dhe qytetarët në të dy anët e kufirit.