Përplasja tregtare mes Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë ka hyrë në një fazë më të ashpër, pasi Donald Trump kërcënoi se avionët e kompanisë kanadeze Bombardier mund të mos lejohen të shiten në SHBA nëse nuk prodhohen në territorin amerikan. Lëvizja vjen pak para hyrjes në fuqi të tarifave të reja të vendosura nga Otava ndaj produkteve amerikane, një sinjal i qartë se përballja po zgjerohet përtej retorikës politike.
Trump e lidh tregun amerikan me prodhimin në SHBA
Sipas deklaratës së publikuar nga Trump në rrjetin e tij social, prania e Bombardier në tregun amerikan po kushtëzohet me prodhimin brenda SHBA-së. Presidenti amerikan e paraqiti këtë si një kusht të drejtpërdrejtë për aksesin në tregun amerikan.
Në reagimin e saj, Bombardier theksoi se ka tashmë një prani të konsiderueshme prodhuese në Shtetet e Bashkuara dhe se aktiviteti i kompanisë, sipas saj, ka krijuar dhjetëra mijëra vende pune atje.
Kanadaja aktivizon tarifa të reja me vlerë 20 miliardë dollarë
Masat e reja të Kanadasë hynë në fuqi në orën 00:01 të së martës dhe përfshijnë tarifa ndaj produkteve amerikane me vlerë rreth 20 miliardë dollarë. Ndër goditjet më të forta është rritja në 50% e tarifave për çelikun dhe aluminin amerikan, duke e çuar nivelin në të njëjtën shkallë me taksat që SHBA zbaton ndaj këtyre produkteve nga Kanadaja.
Tarifa të reja janë vendosur edhe për produkte letre, materiale ndërtimi, pajisje elektroshtëpiake dhe produkte bujqësore, çka tregon se Otava po zgjeron fushën e kundërpërgjigjes së saj.
Negociatat u ndalën, retorika po zë vendin e bisedimeve
Përplasja e fundit vjen pasi negociatat tregtare mes dy vendeve u ndërprenë muajin e kaluar, në një moment kur një marrëveshje dukej afër. Çështjet që mbetën pezull lidhen jo vetëm me tregtinë klasike, por edhe me rregullat për përmbajtjen kanadeze dhe frankofone në platformat e transmetimit, si dhe me kërkesat për etiketim në anglisht dhe frëngjisht.
Kryeministri kanadez Mark Carney ka deklaruar se Otava do t’i përgjigjet çdo mase të re të administratës Trump. Ai ka kritikuar publikisht edhe mënyrën e negociimit nga pala amerikane, duke kërkuar rikthim te bisedimet serioze dhe largim nga deklaratat politike.
Rreziku shtrihet te energjia dhe zinxhirët industrialë
Tensioni nuk mbetet vetëm te tarifat doganore. Doug Ford, kryeministri i Ontarios, ka paralajmëruar se mund të vendosen kufizime ndaj eksporteve të energjisë elektrike drejt shteteve amerikane si Nju Jorku dhe Miçigani, që furnizohen nga Kanadaja.
Edhe pse ekonomia amerikane është shumë më e madhe, ndërvarësia mes dy vendeve mbetet e fortë në sektorë kyç si industria automobilistike, energjia dhe furnizimet industriale. Në industrinë e automjeteve, për shembull, fabrikat në Kanada prodhojnë komponentë të specializuar për automjetet që montohen në SHBA, ndaj zëvendësimi i menjëhershëm i këtyre hallkave nuk paraqitet i thjeshtë.
Përplasja po kalon nga tarifat te presioni mbi kompani, energji dhe zinxhirë furnizimi që lidhin ngushtë dy ekonomitë. Kjo e bën konfliktin më të kushtueshëm dhe më pak të parashikueshëm për bizneset dhe konsumatorët në të dy anët e kufirit.
Në këtë klimë, deklaratat politike po shtojnë tensionin, ndërsa zgjidhja mbetet e varur nga një proces negociues që për momentin duket i ngrirë.