Pas më shumë se dy dekadash ndërhyrjesh dhe pranie të gjerë ushtarake, SHBA po shqyrton një tjetër riformatim në Lindjen e Mesme. Sipas burimeve amerikane të cituara nga CNN, brenda ushtrisë dhe komunitetit të inteligjencës kanë nisur diskutime jozyrtare për reduktimin e pranisë amerikane, nëse administrata Trump arrin t’i japë fund konfliktit me Iranin.
Diskutime të brendshme, pa konfirmim zyrtar
Versioni që po qarkullon në mediat amerikane flet për një tërheqje të pjesshme, jo për një dalje të plotë nga rajoni. Pentagoni nuk ka konfirmuar zyrtarisht se ka nisur një rishikim të plotë të pozicionimit ushtarak, por zyrtarë të lartë të mbrojtjes thuhet se kanë diskutuar privatisht uljen e pranisë në disa vende të Gjirit.
Në të njëjtën linjë, po përmendet edhe një rol më i madh i aleatëve rajonalë në garantimin e sigurisë së tyre, çka do të nënkuptonte më pak barrë direkte për Uashingtonin.
Rreth 50 mijë trupa dhe baza nën presion
Aktualisht, në Lindjen e Mesme ndodhen rreth 50 mijë trupa amerikane, bashkë me një aparat të gjerë ushtarak që përfshin dy aeroplanmbajtëse dhe më shumë se një duzinë anijesh luftarake me raketa të drejtuara.
Por përplasja e fundit me Iranin ka ekspozuar edhe dobësitë e këtij rrjeti. Sipas një zyrtari amerikan dhe një ish-oficeri të inteligjencës, një pikë e CIA-s në Riad është dëmtuar rëndë, ndërsa baza amerikane në Bahrein, Katar, Arabinë Saudite dhe Kuvajt janë përballur me sulme me dronë dhe raketa.
Nga bazat e përhershme te misionet sipas nevojës
Një pjesë e diskutimeve lidhet jo vetëm me numrin e trupave, por edhe me mënyrën si do të organizohet prania amerikane në të ardhmen. Sipas burimeve të cituara nga CNN, një nga opsionet është zhvendosja e disa instalacioneve nën tokë për t’i mbrojtur më mirë nga sulmet.
Po shqyrtohet edhe një formulë tjetër: disa misione të kryhen pa baza të përhershme, me personelin dhe pajisjet që qëndrojnë në SHBA dhe dërgohen në rajon vetëm kur kërkohen operacione specifike. Kjo do të shënonte një ndryshim të qartë nga modeli i pranisë së vazhdueshme që Uashingtoni ka ndjekur prej vitesh.
Një prani që u rrit pas 11 Shtatorit
Prania amerikane në Lindjen e Mesme u zgjerua ndjeshëm pas sulmeve të 11 shtatorit 2001, kur SHBA ndërtoi dhe përdori një rrjet të gjerë bazash për operacionet në Afganistan, Irak, Siri dhe pjesë të tjera të rajonit.
Gjatë pushtimit të Irakut në vitin 2003, numri i trupave amerikane në rajon arriti në rreth 250 mijë. Më pas prania u ul, por mbeti e luhatshme, zakonisht mes 30 mijë dhe 60 mijë trupash, duke treguar se premtimet për zhvendosje strategjike drejt Azisë janë përplasur vazhdimisht me krizat e Lindjes së Mesme.
Pa strategji të qartë për pas konfliktit
Diskutimet po zhvillohen në një moment kur ende nuk ka një marrëveshje të qartë për përfundimin e konfliktit me Iranin. Sipas burimeve të CNN, brenda strukturave amerikane ekziston shqetësim për mungesën e një strategjie të qartë për periudhën pas luftës.
Kjo e bën debatin edhe më të ndërlikuar, sidomos duke pasur parasysh se Donald Trump ka mbajtur më herët qëndrime në favor të reduktimit të angazhimeve ushtarake jashtë vendit, por njihet edhe për lëvizje të shpejta e të paparashikueshme. Ndërkohë, Marina amerikane ka sinjalizuar se kthimi i personelit në Bahrein, ku ndodhet tradicionalisht Flota e Pestë e SHBA-së, nuk pritet të ndodhë shpejt.
Nëse konflikti me Iranin mbyllet, administrata amerikane do të duhet të zgjedhë mes ruajtjes së aparatit të kushtueshëm ushtarak në Lindjen e Mesme dhe një tërheqjeje të pjesshme që prej vitesh diskutohet, por rrallë materializohet.
Për momentin, ajo që del qartë është se sulmet e fundit kanë vënë në pikëpyetje jo vetëm sigurinë e bazave amerikane, por edhe logjikën e një pranie të përhershme në një rajon ku Uashingtoni ka investuar miliarda për dekada.