Mazhoranca e mbylli me votë një nga përplasjet më të ndjeshme me sistemin e drejtësisë, por jo konfliktin politik e institucional që e shoqëron. Me 84 vota pro, Kuvendi miratoi formulën e re për pagat e magjistratëve, duke respektuar në mënyrën e vet afatin e vendosur nga Gjykata Kushtetuese dhe duke refuzuar kërkesat shumë më të larta të ardhura nga trupa e drejtësisë.
Çfarë u miratua në Kuvend
Projektligji i votuar parashikon rritjen e pagës referuese me rreth 8,500 lekë. Kjo shifër mbetet shumë poshtë kërkesës së magjistratëve, KLGJ-së dhe KLP-së, të cilët kishin kërkuar një rritje afërsisht 80 mijë lekë.
Votimi u bë vetëm me votat e mazhorancës. Opozita e kundërshtoi formulën, duke e cilësuar “puç kushtetues”, çka tregon se çështja nuk po lexohet thjesht si debat teknik për paga, por si një përplasje e drejtpërdrejtë për kufijtë mes pushteteve.
Rama: Gjykata Kushtetuese nuk mund t’i tregojë Kuvendit si të votojë
Në seancë, Edi Rama mbrojti linjën e qeverisë se Gjykata Kushtetuese ka të drejtë të rrëzojë një normë që e konsideron problematike, por jo të diktojë formulën konkrete që duhet të miratojë Kuvendi.
Sipas versionit të kryeministrit, Kushtetuesja është “arbitër” dhe nuk mund të zëvendësojë ligjvënësin në përcaktimin e shumës, formulës apo mekanizmit të pagave. Ai këmbënguli se vendosja e normave mbetet kompetencë e Kuvendit dhe se afatet e imponuara nga një pushtet tjetër ngrejnë, sipas tij, problem për ekuilibrin institucional.
Debati real: paga, privilegj dhe piramida e shtetit
Rama argumentoi se pas reformës në drejtësi, pagat e magjistratëve u rritën në mënyrë të fortë për të mbështetur sistemin e ri, por kjo, sipas tij, prishi piramidën e pagave në administratën publike.
Qeveria kundërshton idenë që paga e magjistratëve të rritet automatikisht sa herë ka rritje për kategori të tjera në shtet. Në këtë pikë, mesazhi i mazhorancës është i qartë: rritja e mëtejshme lineare për gjyqtarë e prokurorë nuk shihet si detyrim kushtetues, por si barrë që duhet rivlerësuar në raport me taksat publike dhe hierarkinë e pagave në sektorin shtetëror.
Përplasja me drejtësinë mbetet e hapur
Edhe pse ligji u miratua, toni i debatit në Kuvend tregoi se raporti mes qeverisë dhe institucioneve të drejtësisë mbetet i tensionuar. Rama ngriti shqetësime për atë që e paraqiti si ndërhyrje të tepruar të strukturave të drejtësisë në fusha që, sipas tij, nuk u takojnë.
Ai përmendi edhe SPAK-un dhe GJKKO-n si dy elementë që i konsideron suksese të reformës, ndërsa mbajti qëndrim kritik ndaj dy këshillave të sistemit. Ky pozicion e zgjeron debatin përtej pagave dhe e vendos çështjen në terrenin më të gjerë të kontrollit, pavarësisë dhe balancës së pushteteve.
Paralajmërimi për një ligj të ri
Kryeministri tha se qeveria ka nisur punën për një ligj të ri që synon të mbyllë këtë ngërç dhe të ribalancojë skemën. Sipas tij, janë nisur kontakte edhe me Këshillin e Europës dhe strukturat europiane të efiçencës në drejtësi për të adresuar problemin.
Mesazhi politik i shumicës është se formula e sapomiratuar shihet vetëm si zgjidhje e momentit, ndërsa beteja e vërtetë do të zhvendoset te ligji i ri. Për opozitën dhe institucionet e drejtësisë, mbetet për t’u parë nëse kjo do të lexohet si korrigjim i sistemit apo si një tjetër tentativë e ekzekutivit për të rishkruar kufijtë e pushteteve.
Miratimi me 84 vota i dha Kuvendit një dalje procedurale nga afati i Kushtetueses, por nuk e mbylli konfliktin. Përkundrazi, e bëri më të dukshëm tensionin mes shumicës politike dhe institucioneve që duhet të funksionojnë të ndara nga njëra-tjetra.
Në thelb, debati nuk është vetëm sa do paguhen magjistratët, por kush vendos për këtë dhe deri ku shkon secili pushtet pa hyrë në territorin e tjetrit.