Brukseli nuk hyri në thelbin e dosjes së Vlora Hysenit, por mesazhi politik që doli nga Komisioni Europian ishte i prerë: asnjë koment për një çështje në proces, por mbështetje e shpallur për SPAK dhe për hetimet ndaj krimit të organizuar e korrupsionit.
Komisioni Europian shmang komentin për rastin konkret
I pyetur për çështjen ku është përfshirë ish-drejtuesja e SHISH dhe për masën e sigurisë “arrest në shtëpi”, zëdhënësi i Komisionit Europian për zgjerimin, Guillaume Mercier, tha se Brukseli nuk komenton dosje që janë ende në proces.
Kjo do të thotë se nga BE nuk ka asnjë pozicion mbi fajësinë, pafajësinë apo provat e përfshira në çështje. Të paktën në plan formal, Komisioni ruan distancë nga përmbajtja e hetimit.
Mesazhi politik: besim i plotë te SPAK
Edhe pse shmangu çdo koment për rastin konkret, Mercier dha një qëndrim të qartë për institucionin që po e heton dosjen. Sipas tij, Komisioni Europian ka besim të plotë te aftësia e SPAK për të zbuluar, hetuar dhe ndjekur penalisht krimin e organizuar.
Ky formulim e vendos theksin jo te personi nën hetim, por te legjitimiteti i strukturës së posaçme. Në praktikë, sinjali nga Brukseli lexohet si mbështetje institucionale për vijimin e procesit pa ndërhyrje politike.
BE thotë se po ndjek nga afër sundimin e ligjit në Shqipëri
Mercier deklaroi se Komisioni i ndjek nga afër zhvillimet që lidhen me shtetin e së drejtës, veçanërisht reformat në drejtësi dhe luftën kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit.
Sipas versionit zyrtar të Brukselit, Shqipëria ka bërë përparim të konsiderueshëm në këto fusha. Megjithatë, vetë fakti që këto zhvillime po monitorohen nga afër tregon se çështje të tilla mbeten test i drejtpërdrejtë për funksionimin real të drejtësisë dhe të institucioneve.
Kontakte me autoritetet dhe pritje për raportin e zgjerimit
Zëdhënësi i BE-së bëri të ditur gjithashtu se kontaktet me autoritetet shqiptare vijojnë. Ai tha se, në një këndvështrim më të gjerë, Komisioni është vazhdimisht në komunikim me homologët në Tiranë.
Për vlerësimin më të plotë të situatës në Shqipëri, Mercier iu referua raportit të ardhshëm të zgjerimit, i cili pritet të publikohet në javët në vijim. Aty pritet të shihet nëse gjuha mbështetëse ndaj reformës në drejtësi do të shoqërohet edhe me një bilanc më kritik për standardet institucionale.
Në një moment kur dosja e Vlora Hysenit ka ndezur përplasje politike në Tiranë, reagimi i BE-së mbetet i kujdesshëm për përmbajtjen e çështjes, por jo neutral për arkitekturën e hetimit.
Brukseli nuk merr anë për dosjen, por e bën të qartë se besimi i tij institucional është te SPAK dhe te mënyra si kjo strukturë do ta çojë hetimin deri në fund.