Një nga mekanizmat më të mbrojtur të pensioneve në Angli mund të hyjë në një fazë të re pas vitit 2030. Andy Burnham ka hedhur në tryezë një plan që parashikon heqjen e të ashtuquajturës “kyçje e trefishtë”, me pretendimin se paratë e kursyera do të shkojnë për reformimin e kujdesit social për të rriturit.
Çfarë ndryshon pas vitit 2030
Sipas planit të paraqitur prej Burnham, nga prilli i vitit 2030 pensioni shtetëror nuk do të lidhet më me formulën aktuale që garanton rritjen vjetore sipas treguesit më të lartë mes inflacionit, rritjes mesatare të pagave ose pragut 2.5%.
Ky ndryshim do të prekte drejtpërdrejt mënyrën se si llogaritet rritja e pensioneve në Angli, duke zëvendësuar një skemë që deri tani është paraqitur si mburojë për të ardhurat e pensionistëve.
Kursimet që premton plani dhe pikëpyetjet reale
Sipas vlerësimit të qeverisë, heqja e këtij mekanizmi mund të sjellë kursime rreth 15 miliardë paund në vit deri në 2040. Linja zyrtare është se këto fonde do të ndihmojnë financimin e reformave në kujdesin social.
Por vlerësimet e para hedhin dyshime nëse edhe një shumë e tillë do të mjaftonte për të mbuluar një sistem gjithëpërfshirës të kujdesit social. Kjo e lë debatin të hapur jo vetëm për burimin e financimit, por edhe për koston që mund t’u kalojë pensionistëve.
Ideja për një shërbim kombëtar të kujdesit
Burnham ka propozuar paralelisht krijimin e një “shërbimi kombëtar të kujdesit”, ku të gjithë do të kontribuojnë dhe të gjithë do të mbulohen, ndërsa shërbimet do të jepen pa pagesë në momentin e përdorimit.
Në thelb, plani synon të ulë barrën direkte për qytetarët që kanë nevojë për kujdes social, por pa sqaruar plotësisht se si do të mbulohej financiarisht një strukturë e tillë në afat të gjatë.
Paketa më e gjerë politike dhe reagimet
Propozimi për pensionet dhe kujdesin social është pjesë e një pakete më të gjerë politike të prezantuar nga Burnham. Ajo përfshin edhe reformim të sistemit të qirave, si dhe ndryshime në pronësinë publike në sektorin e ujit.
Në të njëjtën linjë, Burnham është shprehur se Brexit ka sjellë “më shumë dëm sesa dobi” dhe ka premtuar reformë të sistemit zgjedhor në manifestin e ardhshëm të Partisë Laburiste.
Reagimi politik ka nisur menjëherë. Udhëheqësja konservatore Kemi Badenoch ka deklaruar se plani për të financuar kujdesin social përmes ndryshimit të “kyçjes së trefishtë” po has probleme në momentin kur vihet nën shqyrtim.
Debati pritet të përqendrohet te dy çështje që prekin drejtpërdrejt elektoratin: sa do të humbasin realisht pensionistët nga ndryshimi i formulës dhe nëse kujdesi social mund të financohet pa krijuar një boshllëk të ri në buxhet.
Nëse kjo skemë do të ecë përpara, Anglia do të përballet me një rishikim të thellë të raportit mes mbrojtjes së pensioneve dhe kostos së reformave sociale.