Kuvendi vijon të prodhojë një pamje që për shumë qytetarë ngjan më tepër me një skenë konflikti sesa me institucionin ku duhej të përfaqësoheshin interesat e tyre. Ndërsa publiku paguan taksat, energjinë, pagat dhe gjithë koston e funksionimit të këtij institucioni, ajo që sheh në ekran është shpesh një teatër fyerjesh, bllokimesh dhe përplasjeje të ulët politike.
Një sallë që kushton publikisht, por funksionon larg publikut
Kontrasti mbetet i fortë: qytetari financon Kuvendin në çdo hallkë, por mbetet jashtë rolit real në atë që ndodh brenda tij. Vota jepet për përfaqësim, ndërsa produkti politik që shfaqet shpesh është konflikt i pastër mes palëve.
Në vend të debatit për problemet e zonave, për ekonominë familjare apo për shërbimet publike, vëmendja zhvendoset te grindja e përhershme mes deputetëve. Kjo e kthen sallën plenare në një hapësirë ku interesi publik humbet përballë spektaklit politik.
Nga foltorja te fyerja, pastaj te bllokimi
Pamja është e njohur: njëri sulmon, tjetri kundërpërgjigjet, pastaj nis gara e fjalorit dhe nxirren akuza, insinuata e histori personale. Në vend të standardit institucional, seanca rrëshqet drejt banalitetit dhe zhurmës.
Në shumë raste, foltorja kthehet herë në tribunë partie, herë në ring përplasjesh. Kur argumentet mbarojnë, zëvendësohen nga tensioni fizik, bllokimi i procedurave dhe ndërprerja e seancës.
Dy narrativa që përjashtojnë realitetin
Nga njëra anë, mazhoranca shet sukses të pandërprerë: reforma historike, statistika rekord, projekte transformuese. Nga ana tjetër, opozita pikturon një tablo katastrofe totale, ku gjithçka paraqitet si skandal, korrupsion dhe dështim.
Mes këtyre dy skajeve, qytetari mbetet pa një përgjigje bindëse për pyetjet bazë: pse jeta e përditshme mbetet e vështirë, pse paga mbaron para fundit të muajit dhe pse institucioni i përfaqësimit duket kaq larg nevojave konkrete të publikut.
Kur demokracia reduktohet te kartonët
Në fund, pas gjithë zhurmës politike, sistemi shpesh përmblidhet në një logjikë të ftohtë numrash: sa vota ka secila palë dhe sa kartonë ngrihen në sallë. Kjo e varfëron debatin dhe e kthen procesin parlamentar në një ushtrim force, jo domosdoshmërisht në një ushtrim përfaqësimi.
Formalisht, qytetari duhej të ishte pronari i institucionit. Në praktikë, ai paguan faturën, zgjedh stafin dhe më pas sheh nga jashtë një klasë politike që merret kryesisht me veten. Ky është hendeku që e bën mosbesimin ndaj politikës jo thjesht perceptim, por përvojë të përditshme.
Kur Kuvendi prodhon më shumë zhurmë sesa llogaridhënie, problemi nuk është vetëm gjuha e ashpër apo sjellja vulgare në sallë. Problemi është se institucioni që duhet të mbajë peshën e interesit publik rrezikon të kthehet në skenë të një konflikti të mbyllur politik.
Dhe ndërsa përplasja vazhdon, fatura mbetet aty ku ka qenë gjithmonë: te qytetari.