Protestat studentore në Francë janë përhapur në shkallë kombëtare dhe, në disa qytete, kanë kaluar nga bllokadat dhe marshimet te përplasjet e forta me policinë. Bilanci i publikuar nga autoritetet franceze flet për 1,949 arrestime vetëm të enjten dhe 305 oficerë policie e xhandarmërie të plagosur, ndërsa qeveria po përballet me presion në rritje për gjendjen e sistemit arsimor.
Bilanci i qeverisë: mijëra ndalime dhe qindra të plagosur
Sipas Ministrisë së Brendshme të Francës, shumica e arrestimeve lidhen me dhunë, sulme ndaj zyrtarëve publikë dhe pjesëmarrje në trazira. Ministria e Drejtësisë ka deklaruar se që nga e hëna janë ndaluar 1,793 persona.
Autoritetet thanë gjithashtu se gjatë përleshjeve të së enjtes janë plagosur 305 efektivë të policisë dhe xhandarmërisë. Nga ana tjetër, ministri i Arsimit Edouard Geoffrey deklaroi se që nga nisja e protestave janë plagosur edhe 170 studentë dhe 65 anëtarë të stafit arsimor.
Pakënaqësia nisi nga kushtet në shkolla
Në thelb të lëvizjes janë kërkesat për më shumë mësues, uljen e mbipopullimit në klasa, përmirësimin e godinave shkollore dhe kushte më të pranueshme mësimi. Pakënaqësia, që fillimisht u fokusua te arsimi parauniversitar, tashmë po shtrihet edhe në universitete.
Sipas organizatës studentore Union Étudiante, janë raportuar bllokada në rreth 30 kampuse. Ministri i Arsimit ka njoftuar se afro 400 shkolla do të qëndrojnë të mbyllura, ndërsa mësimi do të zhvillohet online.
Nga protesta paqësore te incidentet e dhunshme
Jo çdo tubim ka pasur të njëjtin profil. Në disa qytete protestat kanë mbetur paqësore, por në të tjera janë regjistruar zjarrvënie, dëmtime të infrastrukturës publike dhe përplasje me forcat e sigurisë.
Në Nantes, një zjarr ka shkaktuar dëme serioze në shkollën e mesme Nelson-Mandela. Në zona të tjera janë djegur kazanë mbeturinash dhe janë hedhur fishekzjarrë, ndërsa policia ka përdorur gaz lotsjellës për të shpërndarë turmat.
Qeveria ashpërson tonin, opozita e kundërshton
Përshkallëzimi vjen rreth shtatë muaj para zgjedhjeve presidenciale të vitit 2027, në një moment të ndjeshëm politik për qeverinë e Emmanuel Macron. Kryeministri Sébastien Lecorni ka thirrur një takim për të trajtuar krizën, ndërsa ekzekutivi ka ashpërsuar gjuhën publike ndaj lëvizjes.
Lecorni e ka cilësuar situatën si “trazira civile”, ndërsa Ministria e Brendshme pretendon se një pjesë e dhunës është e motivuar politikisht dhe ka drejtuar gishtin nga France Insubordinate (LFI) dhe grupe radikale të majta. LFI i ka hedhur poshtë akuzat, duke akuzuar qeverinë se po shmang përgjigjen ndaj kërkesave reale të studentëve.
Kriza po nxjerr në pah jo vetëm tensionin në rrugë, por edhe hendekun mes versionit zyrtar dhe asaj që studentët kërkojnë prej muajsh: më shumë burime, vende të plota mësuesish dhe kushte dinjitoze në arsim.
Për momentin, qeveria franceze flet për dialog, por shifrat e arrestimeve, mbyllja e qindra shkollave dhe zgjerimi i protestave në universitete tregojnë se situata është shumë larg qetësimit.