Maqedonia e Veriut mbetet pranë hapjes së negociatave me Bashkimin Europian, por pengesa vendimtare vazhdon të jetë politike dhe kushtetuese. Në Shkup, Ursula von der Leyen e paraqiti procesin si të arritshëm me një hap të vetëm, ndërsa nga pala maqedonase u kërkua garanci që rruga drejt BE-së të mos shoqërohet me kushte të reja.
Ndryshimi i Kushtetutës mbetet nyja e bllokuar
Presidentja e Komisionit Europian deklaroi në Shkup se Maqedoninë e Veriut e ndan vetëm një hap nga ecja përpara në procesin e anëtarësimit. Sipas saj, ky hap lidhet me ndryshimin e Kushtetutës dhe përfshirjen e pakicës bullgare në të.
Mesazhi i Brukselit mbetet i qartë: pa këtë lëvizje, nuk hapet klasteri i parë i negociatave. Kjo e mban procesin të varur nga një çështje e brendshme tepër e ndjeshme, me kosto të dukshme politike për Shkupin.
BE premton identitet dhe gjuhë, por kushti mbetet në fuqi
Von der Leyen pranoi se bëhet fjalë për një temë të ndjeshme, por tha se Maqedonia e Veriut do të mirëpritet në familjen europiane me identitetin dhe gjuhën e saj.
Në thelb, sinjali politik nga Brukseli është se garancia simbolike për identitetin shoqërohet gjithsesi me një kusht konkret që autoritetet maqedonase duhet ta kalojnë vetë në planin institucional dhe kushtetues.
Përpjekje për të zhbllokuar procesin javën e ardhshme
Sipas deklarimeve të bëra në Shkup, është rënë dakord që javën e ardhshme të ndërmerret një hap i ri për të tentuar zhbllokimin e procesit.
Von der Leyen foli edhe për strategjinë e re të BE-së, që pritet të publikohet javën e ardhshme. Me këtë dokument, Bashkimi Europian do të shqyrtojë institucionet, politikat dhe buxhetin e vet, për të përcaktuar çfarë duhet të ndryshojë para pranimit të anëtarëve të rinj.
Shqipëria në grupin e vendeve që kanë avancuar më shumë
Presidentja e Komisionit Europian njoftoi gjithashtu se do të prezantohet një udhërrëfyes për vendet që kanë ecur më shumë në negociata, ku përmenden Shqipëria, Mali i Zi, Ukraina dhe Moldavia.
Kjo tregon se zgjerimi po trajtohet me ritme të ndryshme mes vendeve kandidate, ndërsa për Maqedoninë e Veriut zhbllokimi mbetet ende i kushtëzuar nga një vendim i brendshëm që vazhdon të prodhojë debat politik.
Mickoski kërkon proces pa kushte të reja
Kryeministri maqedonas Hristijan Mickoski kërkoi nga Brukseli garanci për një proces që, sipas tij, duhet të jetë i drejtë dhe pa kushte të reja.
Sipas versionit të tij, orientimi europian i Shkupit nuk ka ndryshuar dhe reformat po vijojnë. Ai theksoi gjithashtu se qytetarët duhet të ndiejnë përfitimet e integrimit edhe para anëtarësimit të plotë, përmes aksesit në tregun e përbashkët, investimeve, lidhjeve infrastrukturore dhe mundësive ekonomike.
Vizita në Shkup e riktheu edhe një herë të njëjtin realitet: premtimi europian për Maqedoninë e Veriut mbetet në tavolinë, por dera nuk hapet pa një vendim të vështirë të brendshëm.
Përtej deklaratave inkurajuese, procesi vazhdon të ecë me kushte konkrete dhe me një ekuacion politik që ende nuk është zgjidhur.