Komisioni Evropian ka nxjerrë paketën e re për përgatitjen e Bashkimit Evropian për zgjerimin me gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor, mes tyre edhe Shqipëria. Dokumenti paraqitet si një rishikim politikash dhe si një sinjal për fazën e ardhshme të procesit, por njëkohësisht tregon se Brukseli po mendon edhe për mekanizma më të fortë kontrolli pas anëtarësimit.
Paketa e re e Komisionit Evropian
Sipas njoftimit të Komisionit Evropian, paketa e publikuar këtë të martë përmbledh orientimet dhe veprimet politike që konsiderohen të nevojshme për ta përgatitur unionin për zgjerimin e ardhshëm.
Në fokus janë gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor, ku përfshihet edhe Shqipëria, ndërsa dokumenti vjen në një moment kur procesi i anëtarësimit vijon të mbetet i ngadaltë dhe i kushtëzuar në disa drejtime.
Çfarë përmban dokumenti
Komisioni thotë se në këtë paketë ofrohet një vlerësim i thelluar i politikave të BE-së në dritën e zgjerimit të ardhshëm. Në thelb, bëhet fjalë për mënyrën se si blloku synon të përshtatë rregullat dhe funksionimin e tij përpara se të pranojë anëtarë të rinj.
Dokumenti përcakton gjithashtu se si mund të përdoret korniza ekzistuese e Traktatit, si edhe traktatet e ardhshme të anëtarësimit, për ta përgatitur Bashkimin për një përbërje më të gjerë.
Masa mbrojtëse më të forta
Një nga elementët më të rëndësishëm të paketës është propozimi për masa mbrojtëse në traktatet e ardhshme të anëtarësimit. Sipas versionit zyrtar, këto masa synojnë të garantojnë që zotimet e marra gjatë negociatave të mos mbeten vetëm në letër pas hyrjes në BE.
Mes tyre përmenden masa mbrojtëse sektoriale më të forta, si edhe një klauzolë e re mbrojtëse institucionale. Kjo tregon se zgjerimi po trajtohet jo vetëm si hapje dere për vendet kandidate, por edhe si proces me filtra shtesë dhe me instrumente kontrolli më të ashpra nga ana e unionit.
Çfarë nënkupton për Shqipërinë
Për Shqipërinë, përfshirja në këtë paketë do të thotë se vendi mbetet pjesë e hartës së zgjerimit të BE-së, por jo se anëtarësimi është i afërt apo i garantuar. Paketa flet për përgatitje të unionit dhe për kushte të qëndrueshme pas anëtarësimit, çka lë të kuptohet se procesi do të vijojë me kujdes të lartë politik dhe institucional.
Në praktikë, mesazhi i Brukselit duket i dyfishtë: dera mbetet e hapur në parim, por standardet dhe mekanizmat e verifikimit pritet të forcohen edhe më tej.
Paketa e re e Komisionit Evropian e vendos theksin te zgjerimi, por po aq edhe te kontrolli mbi mënyrën se si do të funksionojë BE-ja me më shumë anëtarë.
Për vendet si Shqipëria, kjo përkthehet në një proces që mbetet politikisht i rëndësishëm, por ende larg çdo leximi triumfalist.