Uashingtoni po i shton presionin Kievit në një moment kritik të luftës. Sipas raportimeve të CNN dhe Financial Times, administrata Trump ka paralajmëruar Ukrainën dhe disa aleatë evropianë se mbështetja amerikane mund të preket drejtpërdrejt nëse vazhdojnë goditjet e thella ndaj objekteve energjetike në territorin rus.
Paralajmërimi amerikan shkon përtej retorikës
Dy zyrtarë evropianë i thanë CNN se sinjalet janë dërguar gjatë fundjavës nga Departamenti i Shtetit dhe Pentagoni te zyrtarë ukrainas dhe evropianë. Sipas këtij versioni, komunikimet kanë mbërritur edhe te komandantët ukrainas përmes kanaleve ushtarake amerikane.
Një burim tjetër i njohur me çështjen ka konfirmuar se SHBA ka kërcënuar me ndërprerjen e shkëmbimit të informacioneve të inteligjencës me Ukrainën. Financial Times raportoi gjithashtu se në diskutim është edhe ndalimi i mekanizmave me të cilët vendet evropiane blejnë armë amerikane për Kievin.
Çfarë kërkon Trump nga Ukraina
Presioni i ri lidhet me kërkesën që Ukraina të ndalë sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ruse. Donald Trump ka shprehur prej kohësh pakënaqësi për goditjet ndaj rafinerive dhe objekteve energjetike në Rusi, duke i lidhur ato edhe me rritjen e çmimeve globale të naftës dhe karburanteve.
Më herët, Trump kishte deklaruar se Rusia dhe Ukraina kishin rënë dakord për një lloj “armëpushimi energjetik”. Volodymyr Zelensky reagoi duke thënë se Ukraina e mbështet një armëpushim të tillë, por duke theksuar se edhe Rusia duhet ta respektojë atë.
Pse kërcënimi prek drejtpërdrejt mbrojtjen e Kievit
Për Ukrainën, shkëmbimi i inteligjencës me SHBA-në mbetet kritik në mbrojtjen kundër sulmeve me raketa balistike ruse. Këto të dhëna ndihmojnë në identifikimin e lëshuesve, trajektoreve dhe kohës së mbërritjes së goditjeve.
Po aq i ndjeshëm është edhe zinxhiri i furnizimit me armë. Një pezullim i blerjeve mund të prekë veçanërisht raketat interceptuese Patriot, në një kohë kur Rusia ka intensifikuar sulmet me raketa dhe dronë në të gjithë territorin ukrainas.
Një zyrtar evropian e ka cilësuar këtë skenar “jetik” për Ukrainën, duke paralajmëruar se pasojat mund të jenë të menjëhershme nëse Uashingtoni kalon nga sinjalet politike te bllokimi praktik.
Marrëdhënie të tensionuara dhe precedent i afërt
Kjo nuk është hera e parë që administrata Trump e përdor inteligjencën si mjet presioni ndaj Kievit. Në mars 2025, shkëmbimi i informacioneve ishte pezulluar pas një përplasjeje të fortë mes Trump dhe Zelenskyt në Zyrën Ovale, për t’u rikthyer më pas kur Ukraina pranoi një propozim amerikan për armëpushim gjatë bisedimeve në Arabinë Saudite.
Sipas raportimeve, tensionet mes dy liderëve janë thelluar edhe ditët e fundit për shkak të përplasjeve rreth luftës, tregut të naftës dhe marrëdhënies së Uashingtonit me Moskën. Trump ka shkuar deri aty sa të sugjerojë se Ukraina duhet të ketë një lider të ri, duke e kthyer debatin nga fronti ushtarak edhe në një presion të hapur politik ndaj Zelenskyt.
Deri tani nuk ka një reagim zyrtar të detajuar nga Departamenti i Mbrojtjes, Departamenti i Shtetit apo Shtëpia e Bardhë për këto zhvillime. Por sinjali që del nga Uashingtoni është i qartë: mbështetja ushtarake dhe inteligjente ndaj Ukrainës po kushtëzohet gjithnjë e më hapur me prioritetet politike të administratës Trump.