Një incident i rëndë detar pranë brigjeve bullgare të Detit të Zi ka lënë pas një bilanc alarmues: një anije e fundosur, disa të mbijetuar dhe 11 marinarë që rezultojnë ende të zhdukur. Versioni zyrtar i Sofjes flet për goditje me dronë ndaj dy anijeve tregtare, ndërsa përgjegjësia politike po adresohet ndaj Rusisë edhe pse vetë autoritetet pranojnë se nuk kanë prova përfundimtare publike.
Çfarë raportuan autoritetet bullgare
Sipas kryeministrit bullgar Rumen Radev, sinjali i parë është marrë rreth orës 01:30 dhe lidhej me një anije në vështirësi pranë bregdetit të Detit të Zi. Ai deklaroi se anija, me flamur maltez dhe në pronësi ukrainase, ishte goditur nga tre dronë, por ekuipazhi i saj arriti të shpëtohej.
Më pas, sipas versionit zyrtar, edhe një anije tjetër u godit dhe u fundos. Radev tha se nga kjo anije është shpëtuar një anëtar i ekuipazhit, ndërsa bilanci i përgjithshëm i publikuar nga autoritetet bullgare flet për pesë të shpëtuar dhe 11 persona ende të zhdukur.
Ku ndodhën goditjet
Qeveria bullgare tha se sulmi i parë ndodhi 18 milje detare në lindje të Byala-s, ndërsa i dyti 17 milje në lindje të Krapets, të dyja pika në bregun bullgar të Detit të Zi. Pozicioni i raportuar i incidenteve e ka kthyer menjëherë ngjarjen në çështje të ndjeshme sigurie për Sofjen dhe për aleatët e saj në NATO.
Radev e cilësoi sulmin ndaj anijeve tregtare pranë ujërave territoriale bullgare si “krejtësisht të papranueshëm” dhe paralajmëroi se do të thërriste ambasadorin rus, ndërsa tha se çështjen e kishte raportuar edhe në NATO.
Ekuipazhet dhe anijet e përfshira
Anija e parë, Chelsea 3, e regjistruar në Odesa, kishte në bord shtatë shtetas ukrainas dhe tetë azerbajxhanas. Sipas autoriteteve, të gjithë u dërguan në portin e Varnës dhe pesë prej tyre po marrin ndihmë mjekësore për lëndime të lehta.
Për anijen e dytë, media lokale raportoi se bëhet fjalë për Azov Concord. Kompania menaxhuese me seli në Turqi nuk kishte komentuar ende për incidentin në momentin e publikimit të informacionit.
Akuza politike pa prova të plota publike
Edhe pse qeveria bullgare po e orienton përgjegjësinë nga Moska, vetë Radev pranoi se nuk ka “asnjë provë të pakundërshtueshme dhe të qartë” për të ngritur akuza ndaj njërës palë apo tjetrës. Kjo e bën reagimin politik të fortë, por lë ende hapësirë për pikëpyetje mbi bazën e plotë faktike të akuzave publike.
Nga Kievi, ministri i Jashtëm Andriy Sybiha kërkoi rritje të presionit ndaj Rusisë, duke e paraqitur Detin e Zi si nyje kyçe për sigurinë ushqimore globale. Edhe Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dënoi sulmet dhe kërkoi që autorët të mbahen përgjegjës.
Ngjarja e fundit tregon edhe një herë se korridoret tregtare në Detin e Zi mbeten të ekspozuara ndaj përshkallëzimit të luftës, me pasoja që shkojnë përtej frontit ushtarak dhe prekin drejtpërdrejt lundrimin civil dhe zinxhirët e furnizimit.
Përtej deklaratave politike, mbeten dy çështje thelbësore: fati i 11 marinarëve të zhdukur dhe prova konkrete që do të përcaktojnë përgjegjësinë për sulmin.