Një vendim i Gjykatës së Fierit për të shuar dënimin ndaj autorit të dënuar për vrasjen e dy vëllezërve Banaj në Patos ka hapur sërish plagën e një ngjarjeje të vitit 1997. Për familjarët, çështja nuk është thjesht juridike: ata e shohin si një dështim të rëndë të sistemit të drejtësisë.
Vendimi që riktheu zemërimin e familjes
Gjykata e Fierit vendosi të shuajë dënimin me 25 vite burg ndaj Sokol Hoxhës, i ekstraduar pak muaj më parë nga Shtetet e Bashkuara. Sipas versionit të paraqitur në seancë, ekzekutimi i dënimit u konsiderua i parashkruar për shkak të kalimit të afateve ligjore.
Familjarët: drejtësia na la jashtë
Për familjen Banaj, vendimi ka sjellë revoltë dhe ndjenjën se janë goditur sërish pas gati tre dekadash pritjeje. Të afërmit shprehen se nuk janë thirrur si palë në proces dhe e konsiderojnë këtë një tjetër padrejtësi në një histori që për ta nuk është mbyllur kurrë.
Në reagimet e tyre publike, familjarët kujtojnë se dy të rinjtë u vranë në mars 1997, ndërsa njëri prej tyre la pas një fëmijë vetëm 20 muajsh. Dhimbja, sipas tyre, mbetet po aq e fortë sa ditën kur morën lajmin e vrasjes.
Si u arrit te shuarja e dënimit
Vendimi u dha nga gjyqtarja Aurora Tusha, në përputhje me kërkesën e prokurores Malbora Dinaj, e cila argumentoi se afatet ligjore për parashkrimin e dënimit penal kishin kaluar. Pikërisht ky interpretim procedural ka ngritur pikëpyetje të forta publike mbi mënyrën si sistemi ka administruar një çështje kaq të rëndë për vite me radhë.
Sokol Hoxha, 51 vjeç, ishte ekstraduar në Shqipëri më 6 gusht pas arrestimit në maj, në kuadër të operacionit të koduar “Globi”. Për familjarët, kthimi i tij në vend ishte parë si mundësia e vonuar që dënimi i dhënë nga Gjykata e Fierit në vitin 2000 më në fund të ekzekutohej.
Shuarja e dënimit në Shqipëri nuk nënkupton lirim të menjëhershëm
Megjithatë, sipas informacionit të raportuar nga burime të burgut të Fierit, shuarja e dënimit në Shqipëri nuk do të thotë automatikisht lirim për Hoxhën. Ai rezulton i dënuar me burgim të përjetshëm në Belgjikë për vrasjen e Brunilda Dervishit në Bruksel, në vitin 1997.
Kjo do të thotë se zemërimi i familjes Banaj lidhet drejtpërdrejt me faktin që dënimi për vrasjen e dy vëllezërve në Patos nuk po ekzekutohet, pavarësisht se autori u soll në Shqipëri pas kaq shumë vitesh.
Përtej formulave procedurale, rasti po ngre sërish pyetjen se si një dënim për një krim të dyfishtë mund të shuhet pas kaq vitesh pa i dhënë familjes ndjesinë minimale të drejtësisë.
Në thelb, reagimi i familjarëve nuk është vetëm kundër një vendimi gjykate, por edhe kundër një sistemi që, në sytë e tyre, i la të prisnin për 29 vjet dhe në fund u ktheu vetëm parashkrimin.