OSBE ka reaguar sërish për situatën e tensionuar rreth protestave në Shqipëri, duke dënuar dhunën dhe duke vënë theksin te siguria e gazetarëve. Mesazhi i përfaqësuesit të saj shkon përtej deklaratës rutinë diplomatike: institucionet, politika dhe strukturat e rendit thirren të japin llogari për mënyrën si po menaxhohet përshkallëzimi.
Reagimi i OSBE-së për zhvillimet e fundit
Claude Haagen, Përfaqësuesi i Posaçëm i Asamblesë Parlamentare të OSBE-së për Europën Juglindore, deklaroi se është thellësisht i shqetësuar për zhvillimet e fundit që po shoqërojnë protestat në Shqipëri.
Në reagimin e tij, ai thekson rëndësinë e ruajtjes së rendit, respektimit të lirive themelore dhe shmangies së çdo përshkallëzimi të mëtejshëm politik e social.
E drejta për protestë dhe përgjegjësia e autoriteteve
Sipas deklaratës së OSBE-së, e drejta për tubime paqësore dhe liria e qytetarëve për të shprehur qëndrimet e tyre mbeten baza të një shoqërie demokratike.
Në të njëjtën kohë, OSBE kujton se mbrojtja e jetës njerëzore dhe e pronës publike e private është përgjegjësi e autoriteteve ligjzbatuese, një standard që në raste tensionesh kërkon jo vetëm forcë, por proporcionalitet dhe kontroll të verifikueshëm.
Kërkesë për hetim të dhunës dhe përdorimit të forcës
Haagen thekson se dhuna nuk mund të zëvendësojë dialogun dhe se ajo nuk ka vend në një shoqëri demokratike.
Sipas tij, çdo akt dhune i kryer nga individë në protesta, por edhe çdo përdorim i tepruar i forcës nga autoritetet, duhet të hetohet dhe të trajtohet në përputhje me legjislacionin shqiptar dhe standardet ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.
Ky formulim i vendos në të njëjtin fokus si dhunën në terren, ashtu edhe mënyrën se si reagon shteti ndaj saj.
OSBE vë në qendër sigurinë e gazetarëve
Një pjesë e veçantë e reagimit i kushtohet medias dhe kushteve në të cilat raportojnë gazetarët gjatë protestave.
Sipas përfaqësuesit të OSBE-së, gazetarët duhet të jenë në gjendje të raportojnë lirisht dhe në mënyrë të sigurt, pa intimidim, ngacmime apo pengesa të pajustifikuara.
Ai thekson se një media e lirë dhe e pavarur është thelbësore për transparencën, llogaridhënien dhe debatin publik të informuar, veçanërisht kur tensionet politike rriten.
Thirrje për politikën dhe shoqërinë
Në fund të deklaratës, Haagen i drejtohet qeverisë, opozitës, organizatave të shoqërisë civile, studentëve dhe qytetarëve me thirrjen për t’u angazhuar në dialog konstruktiv.
Mesazhi i tij është që sundimi i ligjit, respektimi i lirive themelore dhe dialogu duhet të mbizotërojnë mbi përplasjet, ndërsa institucionet dhe aktorët politikë duhet të dënojnë pa ekuivok dhunën dhe të marrin hapa të menjëhershëm për uljen e tensioneve.
Reagimi i OSBE-së e vendos theksin te një pikë që shpesh relativizohet në kulmin e përplasjes politike: as protesta nuk legjitimon dhunën, as rendi nuk justifikon tejkalimin e forcës.
Në qendër të mesazhit mbetet kërkesa për përgjegjësi konkrete, hetim dhe garanci reale që liritë themelore të mos mbeten vetëm në nivel deklaratash.