Një investigim i revistës amerikane Mother Jones hedh dritë mbi raportet e Fatmir Mediut me figura të rëndësishme të së djathtës amerikane, duke ngritur dyshime se këto kontakte nuk janë thjesht politike apo ceremoniale. Sipas investigimit, ish-ministri i Mbrojtjes po kërkon mbështetje në SHBA përballë dosjes së gjatë të Gërdecit, ndërsa në krah të tij shfaqet edhe Sali Berisha.
Foto, takime dhe një rrjet lidhjesh me të djathtën amerikane
Mother Jones përshkruan praninë e Mediut dhe Berishës në konventën e mesmandatit të republikanëve në Dallas, ku ata u fotografuan me Prokurorin e Përgjithshëm të Teksasit, Ken Paxton, si edhe me figura të tjera të kampit MAGA. Revista amerikane e paraqet Mediun si një urë lidhëse të opozitës shqiptare me qarqe konservatore në SHBA.
Sipas artikullit, Mediu ka ndërtuar ndër vite marrëdhënie me emra të njohur republikanë, ka marrë pjesë në aktivitete politike dhe konservatore në Uashington, dhe është takuar me zyrtarë të Departamentit të Drejtësisë dhe ligjvënës nga Teksasi. Pikërisht këtu, investigimi ngre pyetjen kryesore: për çfarë po përdoren realisht këto lidhje?
Gërdeci mbetet nyja e pashkëputur
Në qendër të gjithë historisë mbetet tragjedia e Gërdecit e 15 marsit 2008, ku humbën jetën 26 persona, u plagosën qindra të tjerë dhe u shkatërruan mijëra ndërtesa. Në atë kohë, Mediu ishte ministër i Mbrojtjes.
Hetuesit, përfshirë edhe një ekip amerikan, konstatuan shkelje të rënda sigurie në objektin ku kryhej çmontimi i municioneve. Prokurorët shqiptarë e akuzuan më pas Mediun për abuzim me detyrën lidhur me mungesën e mbikëqyrjes ndaj kontraktorit. Ai i ka mohuar vazhdimisht akuzat, ndërsa çështja ka mbetur prej vitesh objekt përplasjesh juridike dhe politike.
Pretendimet për presion ndaj drejtësisë shqiptare
Sipas Mother Jones, Mediu po përpiqet të përdorë kontaktet e krijuara në SHBA për të kërkuar ndihmë lidhur me çështjen penale ndaj tij. Revista përmend takime dhe kontakte me zyrtarë amerikanë, ku sipas versionit të publikuar, është kërkuar ndërhyrje ose mbështetje përballë asaj që Mediu e paraqet si politizim të drejtësisë në Shqipëri.
Në investigim përmendet edhe një pretendim i vetë Mediut se kishte dorëzuar në një gjykatë shqiptare një letër nga gjashtë kongresmenë amerikanë, të cilët kërkonin që ai të mos ndiqej penalisht. Letra, megjithatë, nuk është bërë publike.
Po ashtu, Mother Jones raporton se në një rast Berisha e paraqiti një foto me drejtues të lartë të Departamentit amerikan të Drejtësisë si “takim të rëndësishëm”, por vetë Departamenti e kundërshtoi këtë version, duke sqaruar se nuk kishte pasur takim dhe se bëhej fjalë vetëm për një fotografi të bërë në hollin e hotelit.
Paxton, donacione dhe pikëpyetje etike
Një pjesë e rëndësishme e investigimit fokusohet te marrëdhënia me Ken Paxton, një figurë republikane e shoqëruar vetë me polemika dhe hetime në SHBA. Sipas Mother Jones, Mediu dhe Berisha duket se kanë ndihmuar në krijimin e kontakteve me komunitetin shqiptaro-amerikan në funksion të mbledhjes së fondeve për fushatën e Paxton.
Artikulli përmend donacione nga individë me origjinë shqiptare, si edhe pjesëmarrje në aktivitete në Dallas e New Jersey. Disa nga donatorët e kontaktuar thanë se kontributet ishin personale, ndërsa mohuan lidhje biznesi me Paxton, Mediun apo Berishën.
Në këtë tablo përfshihet edhe emri i Bashkim Ulajt dhe familjarëve të tij, për të cilët raportohen donacione dhe lidhje me projekte të debatuara biznesi në Shqipëri. Investigimi sjell edhe qëndrimin e Astrit Ulajt, i cili ka deklaruar se donacionet ishin personale dhe jo të lidhura me interesa biznesi.
Lobim i kushtueshëm dhe interesa që shkojnë përtej imazhit
Investigimi ndalet edhe te përpjekjet për heqjen e masës “non grata” ndaj Berishës në SHBA. Sipas raportimit, Partia Demokratike e Shqipërisë angazhoi një firmë lobimi për këtë qëllim, ndërsa pagesat, sipas deklarimeve të publikuara, arritën në 750 mijë dollarë dhe u mbuluan nga një organizatë e krijuar nga një kontraktor shqiptaro-amerikan.
Kjo skemë financimi ka tërhequr vëmendje edhe në Shqipëri. Në artikull thuhet se ka pasur raportime për interesim të SPAK-ut, megjithëse statusi i këtij hetimi nuk është bërë publik.
Pamja që del nga investigimi është më e gjerë se një seri fotosh apo takimesh protokollare: bëhet fjalë për një rrjet lobimi, aksesesh politike dhe kërkimesh për ndikim, në një kohë kur çështjet penale të disa figurave të rëndësishme të opozitës mbeten ende të hapura.
Deri tani nuk ka prova publike se këto lëvizje i kanë sjellë Mediut ndonjë rezultat konkret në dosjen e Gërdecit. Por investigimi i Mother Jones ngre një alarm politik dhe institucional: kur dosjet e vjetra të drejtësisë përzihen me lobim ndërkombëtar, foto politike dhe financime të paqarta, pyetja nuk është vetëm kush takon kë, por çfarë kërkohet në këmbim.