Një studim i gjerë mbi ushtrinë gjermane ka ekspozuar një realitet alarmues brenda Bundeswehr-it: më shumë se 60% e grave që shërbejnë në forcat e armatosura deklarojnë se kanë përjetuar ngacmime ose abuzime seksuale. Të dhënat hedhin dyshime serioze jo vetëm mbi klimën e brendshme në ushtri, por edhe mbi efektivitetin e mekanizmave zyrtarë të mbrojtjes dhe raportimit.
Shifra që vënë në pikëpyetje sistemin e brendshëm
Studimi i parë gjithëpërfshirës për këtë fenomen, i realizuar nga Qendra për Historinë Ushtarake dhe Shkencat Sociale në Potsdam, tregon se rastet variojnë nga komentet me përmbajtje seksuale dhe sjelljet poshtëruese, deri te sulmet fizike dhe dhuna seksuale.
Sipas të dhënave, pothuajse 40% e rreth 4 mijë grave që morën pjesë në anketim thanë se ishin përballur me komente sugjestive dhe shprehje seksuale. Një tjetër 15% raportuan se ishin ngacmuar përmes fotografive të marra me celular pa pëlqimin e tyre, të cilat në disa raste ishin manipuluar edhe me inteligjencë artificiale.
Pak më shumë se 8% deklaruan se kishin përjetuar sulme fizike, ndërsa 2% raportuan se kishin qenë viktima të dhunës seksuale. Përmasa e problemit del edhe më e rëndë kur këto të dhëna lexohen si tregues të një kulture të toleruar për vite me radhë brenda strukturave ushtarake.
Mosbesim ndaj raportimit dhe reagimi i ministrisë
Sipas versionit zyrtar, ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, i ka cilësuar rezultatet si të papranueshme dhe ka premtuar politikë të tolerancës zero ndaj çdo forme të sjelljes së papërshtatshme.
Por vetë studimi tregon një problem që prek zemrën e sistemit: rreth një e treta e të anketuarve thanë se nuk i kishin denoncuar ose nuk do t’i denonconin incidentet, sepse dyshonin se eprorët do të ndërmerrnin veprime konkrete. Kjo e bën reagimin institucional të duket më shumë si pranim i vonuar i krizës sesa si provë se mekanizmat kanë funksionuar.
Për të lehtësuar raportimin, ministria ka ngritur linjën telefonike HELP dhe ka premtuar më shumë informacion për viktimat mbi ecurinë e hetimeve dhe procedurave disiplinore. Mbetet për t’u parë nëse këto masa do të prodhojnë besim real apo vetëm një fasadë administrative.
Problemi nuk prek vetëm gratë
Studimi evidenton se sjelljet e papërshtatshme seksuale nuk kufizohen vetëm te personeli femëror. Rreth 19% e ushtarëve meshkuj deklaruan se kishin përjetuar forma të ngjashme ngacmimi.
Sipas raportit, ushtarët homoseksualë dhe personat jobinarë preken në mënyrë disproporcionale, çka sugjeron se bëhet fjalë për një problem më të gjerë kulturor dhe hierarkik brenda ushtrisë, jo për raste të izoluara.
Publikimi i të dhënave në mes të zgjerimit të Bundeswehr-it
Publikimi i gjetjeve vjen në një moment delikat për Gjermaninë, e cila po përpiqet të zgjerojë ndjeshëm forcat e armatosura. Bundeswehr synon që deri në vitin 2035 të arrijë në 260 mijë ushtarë aktivë dhe 200 mijë rezervistë, ndërsa në sektor po derdhen miliarda euro për personelin dhe pajisjet.
Sipas ministrit, gratë që shërbejnë në njësi me përqindje më të lartë të personelit femëror përballen më rrallë me ngacmime, argument që po përdoret për të shtyrë më tej rekrutimin e grave. Megjithatë, të dhënat e publikuara tregojnë se sfida kryesore nuk është vetëm shtimi i numrave, por garantimi i një mjedisi ku abuzimi të mos mbulohet nga zinxhiri i komandës.
Nga 45 mijë pjesëtarë aktualë dhe ish-pjesëtarë të forcave të armatosura që u kontaktuan për studimin, rreth 18% iu përgjigjën anketimit. Edhe me këtë nivel pjesëmarrjeje, shifrat e dala janë mjaftueshëm të rënda për të ngritur pikëpyetje serioze mbi kontrollin e brendshëm të ushtrisë gjermane.
Studimi pritet të përsëritet çdo vit, pasi ministri kundërshtoi sugjerimet për të mos i bërë publike rezultatet nga frika e dëmtimit të imazhit të ushtrisë.
Vetë ky debat tregon tensionin mes ruajtjes së reputacionit institucional dhe përballjes me një problem që, sipas të dhënave të publikuara, nuk mund të trajtohet më si episod i veçuar.