Gjykata Kushtetuese ka zbardhur arsyetimin e vendimit me të cilin rrëzoi kërkesën e 44 deputetëve të opozitës për të shfuqizuar zgjedhjen e Endrit Shabanit në krye të institucionit të Avokatit të Popullit. Vendimi lë në fuqi aktin e Kuvendit të 11 dhjetorit 2025, kur Shabani mori 85 vota pro.

Pse u rrëzua kërkesa e opozitës
Në vendimin nr. 85, të datës 29 shtator 2026, Kushtetuesja vlerëson se procedura e ndjekur për zgjedhjen e Shabanit nuk ka cenuar Kushtetutën. Kjo do të thotë se, në leximin e gjykatës, nuk u gjetën shkelje të tilla që të rrëzonin vendimin e Kuvendit.
Padia ishte depozituar më 12 janar 2026 nga 44 deputetë, të cilët kërkonin verifikimin e zgjedhshmërisë dhe papajtueshmërisë së kandidatit, si edhe shfuqizimin e vendimit parlamentar. Me këtë vendim, pretendimet e tyre nuk u pranuan.
Firmat mbështetëse dhe tërheqja pas afatit
Një nga pikat qendrore të debatit lidhej me firmat mbështetëse të deputetëve të Partisë Demokratike. Sipas arsyetimit të Kushtetueses, Endrit Shabani kishte siguruar 35 firma brenda afatit të përcaktuar, ndërsa kërkesa për tërheqjen e mbështetjes u bë më 5 dhjetor 2025, pasi afati kishte përfunduar.
Gjykata ka mbajtur qëndrimin se firma mbështetëse prodhon efekt juridik në momentin e depozitimit dhe nuk mund të zhbëhet më pas për të prishur kualifikimin e kandidatit. Po ashtu, ajo dallon mes firmës që shërben për futjen në garë dhe votës në seancë plenare, ku deputetët mbeten të lirë të votojnë pro, kundër ose të abstenojnë.
Pretendimet për papajtueshmëri politike
Opozita kishte ngritur edhe çështjen e angazhimit të mëparshëm politik të Shabanit, duke argumentuar se ai kishte qenë kryetar i Nisma Thurje dhe anëtar i Këshillit Bashkiak të Tiranës, ndërsa procedurat formale të largimit nga këto funksione, sipas tyre, nuk ishin mbyllur plotësisht në momentin e kandidimit.
Por Kushtetuesja ka interpretuar se momenti përcaktues për verifikimin e papajtueshmërisë nuk është kandidimi, por fillimi i ushtrimit të detyrës. Shabani u zgjodh më 11 dhjetor 2025 dhe bëri betimin më 18 dhjetor. Sipas gjykatës, nuk u provua që në momentin e marrjes së detyrës ai të ushtronte funksione të papajtueshme me postin.
Kriteret profesionale, në dorë të Kuvendit
Një tjetër kundërshtim kishte të bënte me kriteret profesionale të kandidatit, veçanërisht me njohuritë dhe veprimtarinë në fushën e të drejtave të njeriut dhe të ligjit. Këtu Kushtetuesja ka mbajtur një qasje kufizuese ndaj rolit të saj, duke theksuar se vlerësimi i meritës profesionale është kompetencë e Kuvendit.
Sipas vendimit, kontrolli kushtetues nuk zëvendëson gjykimin politik dhe procedural të parlamentit, por verifikon vetëm nëse ai është ushtruar brenda kufijve kushtetues dhe pa arbitraritet. Në këtë rast, gjykata thotë se arbitraritet në shqyrtimin e kandidaturës nga Komisioni i Ligjeve nuk u provua.
Me publikimin e arsyetimit, bëhet më e qartë se Kushtetuesja i ka dhënë peshë afateve procedurale, dallimit mes mbështetjes formale dhe votës politike, si edhe rolit dominues të Kuvendit në filtrimin e kandidaturave për këtë post.
Për pasojë, zgjedhja e Endrit Shabanit si Avokat i Popullit mbetet në fuqi.
