Për vite me radhë, Ghanem al-Masarir ishte një nga zërat më të dëgjuar satirikë në botën arabe. Nga një apartament modest në Wembley, komediani dhe YouTuber-i me origjinë saudite kishte ndërtuar një audiencë kolosale, duke grumbulluar qindra milionë shikime me video që tallnin dhe kritikonin hapur elitën sunduese të Arabisë Saudite. Por fama e tij nuk solli vetëm popullaritet. Sipas tij, solli edhe përndjekje, dhunë dhe heshtje.
Gjithçka, thotë al-Masarir, nisi me shenja të çuditshme në telefonat e tij. Pajisjet u bënë të ngadalta, bateritë shteronin shpejt dhe ndjesia se po vëzhgohej u bë gjithnjë e më e fortë. Paralelisht, në rrugët e Londrës filloi të shihte të njëjtat fytyra, njerëz që e ndalonin, e filmonin dhe e provokonin. Pyetja që e përndiqte ishte e thjeshtë: si e dinin gjithmonë se ku ndodhej?
Frika e tij u konfirmua më vonë nga ekspertë të sigurisë kibernetike. Telefonat e al-Masarir ishin hakuar me Pegasus, një mjet i sofistikuar spiunazhi digjital, i aftë të gjurmojë vendndodhjen, të aktivizojë kamerën dhe mikrofonin, si dhe të nxjerrë të dhëna personale pa dijeninë e përdoruesit. “Ndihesh sikur të kanë dhunuar”, rrëfen ai, duke përshkruar ndjesinë e humbjes totale të privatësisë.
Në vitin 2018, pas klikimit të disa mesazheve që dukeshin si oferta nga media, hakimi u pasua nga përndjekje fizike. Në gusht të atij viti, dy burra iu afruan në Londër, e fyen dhe më pas e sulmuan brutalisht. Gjykata britanike do ta përshkruante më vonë sulmin si të paramenduar, duke theksuar se njëri prej agresorëve mbante kufje, detaj që ngriti dyshime për koordinim.
Ngacmimet nuk përfunduan me kaq. Edhe pas sulmit, ai u përball me kërcënime të drejtpërdrejta dhe episode poshtëruese të filmuara e të shpërndara në rrjete sociale, madje të transmetuara edhe në mediat shtetërore saudite. Mesazhi, sipas tij, ishte i qartë: kritika nuk do të tolerohej, edhe nëse vinte nga mijëra kilometra larg.
Pas gjashtë vitesh beteje ligjore, Gjykata e Lartë në Londër vendosi se Arabia Saudite ishte përgjegjëse për hakimin dhe pasojat që pasuan, duke urdhëruar pagesën e më shumë se 3 milionë paundëve dëmshpërblim. Vendimi rrëzoi pretendimin e mbretërisë për imunitet shtetëror dhe konstatoi se kishte “bazë bindëse” që veprimet ishin drejtuar ose autorizuar nga autoritetet saudite.
Megjithatë, fitorja ligjore nuk i ka kthyer jetën e mëparshme. Al-Masarir thotë se nuk poston më video prej tre vitesh, jeton i mbyllur dhe me frikë, ndërsa depresioni dhe pasiguria e kanë ndryshuar rrënjësisht. “Asnjë sasi parash nuk mund ta shlyejë dëmin”, shprehet ai, duke pranuar se qeveria saudite, pavarësisht vendimit të gjykatës, ia ka arritur qëllimit për ta heshtur.
Rasti i tij është bërë simbol i një debati më të gjerë mbi përdorimin e teknologjive të spiunazhit kundër disidentëve dhe kritikëve politikë në mërgim. Një histori që nis me satirë në internet dhe përfundon me dhunë, gjyqe dhe heshtje, duke ngritur pyetje të forta mbi sigurinë, lirinë e shprehjes dhe kufijtë e pushtetit shtetëror, edhe në zemër të demokracive perëndimore.