Publikimi i dokumenteve të reja nga Departamenti i Drejtësisë në Shtetet e Bashkuara ka shkaktuar një tërmet politik në Sllovaki, duke çuar në dorëheqjen e Miroslav Lajçák, ish-ministër i Jashtëm dhe një nga bashkëpunëtorët më të afërt të kryeministrit Robert Fico. Zbulimet lidhen me një korrespondencë të gjerë mes Lajçák dhe financierit Jeffrey Epstein, figurë e njohur ndërkombëtarisht për rrjetin e tij të abuzimeve seksuale dhe lidhjet me elitën globale.
Sipas të dhënave të publikuara, emri i Lajçák shfaqet në të paktën 346 dokumente të arkivit të quajtur tashmë “biblioteka Epstein”, një koleksion i madh mesazhesh, email-esh dhe shënimesh të sekuestruara nga autoritetet amerikane. Në një nga shkëmbimet, një person i identifikuar si “Miro Lajcak” i shkruan Epsteinit nga Kievi, duke bërë komente me tone ironike dhe intime për vajzat lokale. Në të njëjtën bisedë përmendet edhe një afërsi politike, përfshirë referenca ndaj Sergei Lavrov dhe një ftesë për të vizituar Sllovakinë dhe për t’u takuar me kryeministrin Fico.
Në një tjetër komunikim të zbuluar, Lajçák duket se i kërkon Epsteinit ndihmë për promovimin e një filmi të një të njohuri në Shtetet e Bashkuara. Sipas dokumenteve, Epstein e ka përcjellë kërkesën te një socialite dhe publiciste e njohur, e cila gjithashtu figuron në dosjet e publikuara dhe është përfshirë në polemika të ngjashme.
Kryeministri Robert Fico e pranoi dorëheqjen e Lajçák me tone të ftohta, duke e cilësuar reagimin publik dhe mediatik si hipokrit dhe politikisht të motivuar. Ai deklaroi se Sllovakia po humb një figurë me përvojë të gjatë në diplomaci dhe politikë të jashtme, ndërsa la të kuptohet se e gjithë çështja ishte një sulm indirekt ndaj qeverisë së tij.
Vetë Lajçák ka mohuar kategorikisht çdo dijeni mbi aktivitetet kriminale të Jeffrey Epstein, duke theksuar se nuk ka asnjë provë që ta lidhë atë me veprimet penale të financierit. Ai ka deklaruar se është i gatshëm ta provojë pafajësinë e tij “me çdo mjet” dhe se si diplomat profesionist nuk do të ndërmerrte kurrë veprime që do ta diskreditonin personalisht apo institucionalisht.
Megjithatë, vendimi për t’u larguar nga posti, sipas tij, është marrë për të shmangur kostot politike që kjo çështje mund t’i sillte kryeministrit Fico dhe qeverisë. Që prej vitit 2020, Lajçák ka shërbyer edhe si përfaqësues i posaçëm i Bashkimit Europian për dialogun Beograd–Prishtinë, një rol që e ka vendosur shpesh në qendër të vëmendjes ndërkombëtare.
Dosja “Epstein” po vazhdon të prodhojë pasoja politike në Europë, duke nxjerrë në pah marrëdhënie, komunikime dhe afërsi që deri pak javë më parë ishin të panjohura për publikun. Edhe pse dokumentet nuk përmbajnë prova direkte për përfshirje penale të shumë figurave të përmendura, impakti politik dhe moral i këtyre zbulimeve po rezulton i mjaftueshëm për të rrëzuar karriera të ndërtuara ndër vite.
Rasti i Miroslav Lajçák shihet tashmë si një precedent i fortë në mënyrën se si skandali Epstein po riformëson debatin mbi etikën, transparencën dhe përgjegjësinë e elitave politike europiane.