I dyshuari i ndaluar pas të shtënave në Darkën e Korrespondentëve të Shtëpisë së Bardhë kishte blerë më parë armë në mënyrë të ligjshme, sipas versionit të hetuesve amerikanë. Të dhënat e bëra publike deri tani ngrenë sërish pikëpyetje mbi filtrat e sistemit të kontrollit të armëve, edhe kur procedurat formalisht rezultojnë të respektuara.
Çfarë thonë hetuesit deri tani
Zyrtarë të zbatimit të ligjit, të përfshirë në hetimin ndaj Cole Tomas Allen, i identifikuar nga burime si i dyshuari i ndaluar pas incidentit, thanë se ai kishte blerë armë më herët në përputhje me ligjin.
Sipas hetuesve të Byrosë së Alkoolit, Duhanit, Armëve të Zjarrit dhe Eksplozivëve (ATF), më 6 tetor 2023 ai kishte blerë një pistoletë gjysmëautomatike të kalibrit 38 në Kaliforninë Jugore.
Blerja e dytë e armës në vitin 2025
Sipas të njëjtit version hetimor, më 17 gusht 2025 Allen bleu edhe një pushkë gjahu 12-kalibërsh në Torrance, Kaliforni, qyteti i tij i lindjes.
Deri në këtë fazë, autoritetet nuk kanë paraqitur në materialin e publikuar ndonjë element që të tregojë se këto blerje kishin shkelur procedurat ligjore në fuqi.
Kaloi në filtrat federalë
Autoritetet amerikane theksojnë se të dyja armët janë blerë ligjërisht dhe se në secilin rast Allen iu nënshtrua kontrollit përmes Sistemit Kombëtar të Kontrollit të Menjëhershëm të Sfondit Kriminal (NICS), i administruar nga FBI.
Ky verifikim përdoret për të kontrolluar nëse blerësi ka precedent penal, urdhra kufizues ose nëse është në kërkim aktiv. Sipas hetuesve, ai kaloi edhe këtë fazë.
Formulari ATF dhe pritja 10-ditore
Në të dyja rastet, sipas autoriteteve, është plotësuar edhe formulari ATF 4473, dokumenti që përdoret nga tregtarët e armëve për të vlerësuar nëse një shitje duhet miratuar, vonuar apo refuzuar.
Ligji i Kalifornisë parashikon gjithashtu një periudhë pritjeje prej 10 ditësh përpara se arma e blerë t’i dorëzohet blerësit. Sipas informacionit zyrtar të publikuar deri tani, edhe kjo procedurë është ndjekur.
Ngjarja pritet të rikthejë debatin mbi efektivitetin real të kontrolleve paraprake në SHBA, sidomos në raste kur një blerje rezulton e rregullt në dokumente, por përfundon në një hetim të rëndë penal.
Për momentin, detajet e bëra publike mbeten ato të autoriteteve hetimore dhe nuk sqarojnë përtej procedurës formale nëse ka pasur sinjale paralajmëruese që sistemi nuk i ka kapur.