Për herë të parë që nga vera e vitit 2023, sipas një analize të Agence France-Presse mbi të dhënat e Institutit për Studimin e Luftës (ISW), zona e kontrolluar nga Rusia në Ukrainë është tkurrur me 120 kilometra katrorë gjatë prillit. Por shifra, megjithëse sinjalizon frenim të ritmit rus, nuk ndryshon ende tablonë e një lufte të zgjatur ku fronti mbetet i paqëndrueshëm dhe pretendimet e palëve duhen lexuar me kujdes.
Çfarë thotë analiza për tërheqjen ruse
Sipas përllogaritjeve të AFP të mbështetura te të dhënat e ISW, kjo është hera e parë në afro dy vjet që Rusia regjistron humbje neto territori përballë kundërsulmeve ukrainase. Bëhet fjalë për 120 kilometra katrorë të humbur në muajin prill.
Megjithatë, vetë raporti nuk paraqet një përmbysje të madhe të situatës në terren. ISW vëren se trupat ruse vijojnë të mbajnë pozicione në zona ku kanë depërtuar më herët dhe se një pjesë e madhe e vijës së frontit mbetet e ekspozuar ndaj sulmeve të vazhdueshme, sidomos me dronë.
Përparimi i Ukrainës, i shpërndarë në disa rajone
Sipas të njëjtës analizë, forcat ukrainase kanë arritur përparime të kufizuara në disa pika të frontit, me rreth 40 kilometra katrorë në secilin prej rajoneve të Zaporizhias, Kharkivit dhe Donjetskut.
Nga ana tjetër, Rusia ka regjistruar gjithashtu fitime të vogla në lindje të Kramatorskut, në rajonin e Donjetskut. Kjo do të thotë se lëvizjet në terren mbeten të fragmentuara dhe larg çdo ideje për ndryshim vendimtar të raportit të forcave.
Raporti i ISW nuk i mbyll të gjitha pikëpyetjet
Analiza sqaron se disa operacione infiltrimi të forcave ruse në zona që Moska nuk i kontrollon plotësisht nuk përfshihen në vlerësimet territoriale. Kjo e bën edhe më të kujdesshme leximin e bilancit mujor të fitimeve dhe humbjeve.
Po ashtu, përllogaritjet përjashtojnë edhe pretendimet ruse për përparime të tjera që, sipas materialit burimor, ISW as nuk i konfirmon dhe as nuk i mohon. Instituti punon me Projektin e Kërcënimeve Kritike, një degë e American Enterprise Institute, çka e vendos raportin në kornizën e analizave perëndimore të luftës, jo të një verifikimi neutral në terren.
Ngadalësim i ofensivës ruse dhe pengesa të reja
Sipas raportit, ritmi i përparimit rus është ngadalësuar në mënyrë të vazhdueshme që nga dhjetori 2025. Deri në mars, forcat e Moskës kishin regjistruar vetëm 23 kilometra katrorë përparim, një shifër minimale krahasuar me fazat e mëparshme të luftës.
ISW e lidh këtë me disa faktorë: kundërsulmet tokësore ukrainase, sulmet me rreze të mesme, përjashtimin e forcave ruse nga përdorimi i terminaleve Starlink në Ukrainë në shkurt 2026 dhe, sipas institutit, edhe me shtypjen e Telegram nga Kremlini. Raporti përmend gjithashtu ndikimin e kushteve sezonale, si shkrirja e tokës dhe shirat e pranverës, që vështirësojnë lëvizjet ushtarake.
Armëpushimi në letër, lufta në terren
Ndërsa luftimet vijojnë në disa sektorë të frontit, Moska ka propozuar, sipas versionit zyrtar, një armëpushim të shkurtër për festimet e 9 majit. Kievi, në anën tjetër, ka kërkuar një armëpushim më të gjatë për të lehtësuar negociatat, kërkesë që Kremlini e ka hedhur poshtë.
Edhe pas më shumë se katër vitesh luftë në shkallë të plotë, kanalet diplomatike mbeten të bllokuara. Sipas të dhënave të cituara në material, Rusia mban ende pak më shumë se 19% të territorit të Ukrainës, ndërsa fitimi neto i Kievit në prill përbën vetëm 0.02% të territorit të vendit, përfshirë Krimenë dhe Donbasin.
Shifra e prillit mund të lexohet si një sinjal se ofensiva ruse nuk ka më të njëjtin ritëm, por jo si provë e një kthese strategjike në luftë.
Në një front ku edhe disa dhjetëra kilometra katrorë paraqiten si lajm, realiteti mbetet i njëjtë: lufta vazhdon, bilanci territorial lëviz ngadalë dhe zgjidhja politike mbetet ende larg.