Armëpushimi mes SHBA-së dhe Iranit, që sipas versionit zyrtar ka qenë në fuqi prej një muaji, po shfaqet gjithnjë e më i brishtë. Në prag të një takimi të rëndësishëm mes Donald Trump dhe Xi Jinping në Pekin, retorika është ashpërsuar dhe nga të dyja anët po dalin sinjale se skenari ushtarak nuk është hequr nga tavolina.
Trump flet për një armëpushim “në aparaturë oksigjeni”
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi para gazetarëve në Zyrën Ovale se armëpushimi me Iranin është “në fije të perit”, duke e përshkruar situatën me metaforën e një pacienti me shumë pak shanse mbijetese.
Ai e sulmoi gjithashtu udhëheqjen iraniane, duke e cilësuar si të pabesueshme dhe duke pretenduar se Teherani ndryshon qëndrim vazhdimisht. Këto deklarata vijnë ndërsa, sipas materialit burimor, në Uashington po shqyrtohet mundësia e rifillimit të operacioneve të mëdha ushtarake.
Teherani kundërpërgjigjet: nuk e sheh qetësinë si fitore të SHBA-së
Nga Teherani, mesazhi ka qenë po aq i ashpër. Ali Akbar Velayati, këshilltar i udhëheqësit suprem të Iranit, i transmetuar nga agjencia shtetërore iraniane Tasnim, i bëri thirrje Trump të mos e lexojë situatën aktuale si triumf diplomatik apo ushtarak.
Sipas tij, Irani nuk është tërhequr dhe Uashingtoni nuk duhet të llogarisë se qetësia e përkohshme në terren i jep epërsi në tryezën diplomatike. Deklarata të tilla tregojnë se tensioni real mbetet i lartë, pavarësisht etiketës së armëpushimit.
Përplasja u ndez pas refuzimit të kundërpropozimit iranian
Përshkallëzimi i ri vjen pasi Uashingtoni hodhi poshtë kundërpropozimin e dërguar nga Teherani për t’i dhënë fund luftës dhe për të rihapur Ngushticën e Hormuzit. Trump e quajti ofertën “krejtësisht të papranueshme” dhe e refuzoi publikisht në platformën Truth Social.
Presidenti amerikan pretendoi gjithashtu se Irani ishte tërhequr nga një marrëveshje që do t’i lejonte SHBA-së të hiqte rezervat e uraniumit të pasuruar të vendit. Por ky version është kundërshtuar nga një burim pranë ekipit negociator iranian, i cituar nga Tasnim, sipas të cilit një element i tillë nuk ishte pjesë e propozimit.
Propozimi iranian dhe paralajmërimet për kosto më të larta
Sipas palës iraniane, paketa e propozuar përfshinte fundin e bllokadës detare amerikane ndaj porteve iraniane, si edhe mbylljen e konflikteve “në të gjitha frontet”, formulim që në material lidhet edhe me sulmet izraelite ndaj Hezbollahut në Liban.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghai, i përshkroi propozimet si “të përgjegjshme” dhe “bujare”, ndërsa paralajmëroi se Teherani do të veprojë me çdo mjet që e konsideron të nevojshëm për mbrojtjen e interesave të veta.
Në të njëjtën linjë, kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bayer Ghalibaf, deklaroi se nuk ka alternativë më të mirë se propozimi me 14 pika i Iranit. Ai paralajmëroi se çdo rrugë tjetër do të jetë joefektive dhe me kosto më të lartë për taksapaguesit amerikanë, duke shtuar se forcat iraniane janë gati t’i përgjigjen çdo veprimi agresiv.
Në këtë fazë, nuk ka asnjë sinjal të fortë për stabilizim të qëndrueshëm të situatës. Përkundrazi, deklaratat publike nga Uashingtoni dhe Teherani sugjerojnë se armëpushimi po mbahet më shumë nga ekuilibri i frikës sesa nga ndonjë marrëveshje e konsoliduar.
Kjo e lë rajonin sërish përballë rrezikut të një përshkallëzimi të ri, ndërsa palët vijojnë të shesin versionet e tyre si të vetmet të pranueshme.