Presidenti amerikan Donald Trump ka miratuar, sipas mediave amerikane, planin për të larguar nga detyra komisionerin e Administratës së Ushqimit dhe Barnave, Marty Makary. Raportimet e para e lidhin lëvizjen me përplasjet për shitjen e cigareve elektronike me aromë, por edhe me konfliktet e brendshme dhe presionet politike që shoqëruan drejtimin e FDA-së.
Raportimet flasin për vendim të miratuar nga Trump
Sipas mediave amerikane, që citojnë burime të njohura me zhvillimet, Makary pritet të largohet nga administrata Trump pasi presidenti ka dhënë miratimin për shkarkimin e tij.
Deri tani bëhet fjalë për raportime mediatike dhe jo për një sqarim të plotë institucional mbi arsyet zyrtare të largimit. Kjo e lë çështjen të hapur ndaj interpretimeve politike, sidomos për shkak të rolit të ndjeshëm që FDA ka në vendimmarrje për produkte me ndikim të madh publik dhe ekonomik.
Përplasja për cigaret elektronike duket në qendër të konfliktit
Një nga pikat kryesore të tensionit, sipas versionit të publikuar nga mediat amerikane, ishte kundërshtimi i Makary-t ndaj miratimit të shitjes së cigareve elektronike me aromë.
Burime të cituara në raportime pretendojnë se Trump ushtroi personalisht presion ndaj tij për këtë çështje. Më pas, FDA ndryshoi qëndrim për produktet në fjalë, çka e bën edhe më të ndërlikuar leximin e vijës së agjencisë në një fushë ku ndërthuren interesat tregtare, shëndeti publik dhe kalkulimet politike.
Presione nga industria, grupet kundër abortit dhe brenda administratës
Makary ishte vënë prej kohësh nën presion, sipas raportimeve, si nga brenda administratës ashtu edhe nga grupe të jashtme interesi. Ai u përball me kritika nga industria farmaceutike, por edhe nga grupet kundër abortit.
Një tjetër përplasje lidhej me debatin për mifepristone, pilulën abortive që përdoret gjerësisht në SHBA. Aktivistët anti-abort kërkonin që FDA të anulonte rregullat që lejojnë dërgimin e ilaçit me postë, ndërsa presidentja e organizatës “Susan B. Anthony Pro-Life America”, Marjorie Dannenfelser, kishte kërkuar publikisht shkarkimin e tij.
Sipas Politico, përpjekjet për largimin e Makary-t u shtuan ditët e fundit nga një grup zyrtarësh të Shtëpisë së Bardhë dhe Departamentit të Shëndetësisë, të pakënaqur me drejtimin e agjencisë dhe konfuzionin në politikat e saj.
Largimi hap një tjetër boshllëk në drejtimin e shëndetësisë amerikane
Largimi i komisionerit të FDA-së krijon një tjetër vakancë në strukturat drejtuese të Departamentit Amerikan të Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore.
Aktualisht, sipas raportimeve, administrata amerikane ende nuk ka drejtues të përhershëm në krye të Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, si edhe në postin e kirurgut të përgjithshëm. Kjo tablo ushqen pikëpyetje për stabilitetin e zinxhirit drejtues në sektorin e shëndetësisë, në një moment kur vendimmarrja publike mbetet e ekspozuar ndaj presioneve politike dhe ideologjike.
Lëvizja vjen pak para dëshmisë së planifikuar në Senat
Dorëheqja ose largimi i pritshëm i Makary-t vjen vetëm një ditë para se ai të dëshmonte përpara Komitetit të Buxhetit të Senatit mbi buxhetin e propozuar të FDA-së.
Ky afat kohor i jep zhvillimit edhe një peshë shtesë politike. Ndërkohë, disa këshilltarë të Trumpit kishin argumentuar, sipas raportimeve, se shkarkimi i një zyrtari të lartë të shëndetësisë mund të sillte kosto politike, përfshirë pakënaqësi te mbështetësit e lëvizjes “Make America Healthy Again”, e lidhur me sekretarin e Shëndetësisë Robert F. Kennedy Jr..
Makary ishte emëruar në vitin 2025 me premtimin se do të përshpejtonte miratimin e ilaçeve, pajisjeve mjekësore dhe vaksinave. Në praktikë, mandati i tij u shoqërua me përplasje të vazhdueshme, ndryshime të shpeshta në nivelet e larta drejtuese dhe kritika nga disa fronte njëherësh.
Në mungesë të një shpjegimi të plotë zyrtar, rasti po lexohet jo thjesht si lëvizje administrative, por si një tjetër shembull i mënyrës se si politikat e shëndetit publik në SHBA mund të kushtëzohen nga presioni politik dhe interesat rivale.