Përplasja politike mes Teheranit dhe Uashingtonit po thellohet, teksa pala iraniane po e paraqet kundërpropozimin e saj si rrugën e vetme për t’i dhënë fund luftës. Por sipas versionit publik të Shtëpisë së Bardhë, oferta është refuzuar dhe armëpushimi që thuhet se është në fuqi mbetet i paqëndrueshëm.
Teherani: SHBA duhet të pranojë propozimin 14-pikësh
Kryenegociatori i Iranit, Mohammad Baqer Qalibaf, deklaroi më 12 maj se Shtetet e Bashkuara “nuk kanë alternativë” tjetër përveç pranimit të kundërpropozimit të fundit të Teheranit për përfundimin e luftës.
Sipas deklaratës së tij në X, e drejta e popullit iranian është “përshkruar në propozimin 14-pikësh”, ndërsa çdo qasje tjetër, sipas tij, do të prodhonte vetëm një tjetër dështim. Qalibaf mban edhe postin e kryetarit të Parlamentit iranian.
Çfarë përmban përgjigjja e Iranit
Sipas zëdhënësit të Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baqaei, përgjigjja e Teheranit i është dërguar SHBA-së më 10 maj përmes ndërmjetësit, Pakistanit.
Versioni iranian thotë se paketa përfshin ndaljen e luftës, heqjen e bllokadës së SHBA-së në Ngushticën e Hormuzit, lirimin e aseteve të ngrira të Iranit dhe “vendosjen e sigurisë në rajon dhe Liban”. Këto mbeten pretendime të palës iraniane mbi kushtet që ajo kërkon të imponojë në tryezë.
Trump e refuzon ofertën dhe vë në dyshim armëpushimin
Presidenti amerikan Donald Trump e ka cilësuar kundërpropozimin e Teheranit “krejtësisht të papranueshëm”, duke sinjalizuar se nuk ka afrim mes dy palëve pavarësisht komunikimeve të ndërmjetësuara.
Një ditë më parë, Trump foli edhe për armëpushimin që sipas versionit zyrtar është në fuqi që nga 8 prilli, duke thënë se marrëveshja ndodhet pranë kolapsit. Në deklaratat e tij për gazetarët në Shtëpinë e Bardhë, ai e përshkroi këtë armëpushim si “jashtëzakonisht të dobët” dhe praktikisht në mbështetje për jetë.
Ngushtica e Hormuzit mbetet pika më e ndjeshme
Trump tha gjithashtu se po shqyrton mundësinë e rinisjes së operacionit për shoqërimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit, edhe pse ende nuk ka një vendim përfundimtar.
Sipas të dhënave të bëra publike, ky operacion kishte nisur më 6 maj, por u ndërpre më pak se dy ditë më vonë. Kjo e mban Hormuzin në qendër të krizës, jo vetëm si korridor strategjik, por edhe si instrument presioni mes palëve.
Retorikë e ashpër, pa shenja kompromisi
Nga Teherani, Qalibaf pretendoi se sa më gjatë të zvarritet procesi, aq më shumë do të paguajnë taksapaguesit amerikanë për këtë përplasje.
Nga ana tjetër, Trump u shpreh se synon “fitore të plotë”, duke lënë të kuptohet se llogaritë politike dhe ushtarake mbeten larg një zgjidhjeje të negociuar. Deri tani, sinjalet publike nga të dyja kampet flasin më shumë për presion dhe pozicionim maksimalist sesa për kompromis real.
Për momentin, hapësira për marrëveshje duket e ngushtë. Deklaratat publike nga të dyja palët tregojnë se armëpushimi është i brishtë dhe se çdo zhvillim në Ngushticën e Hormuzit mund ta shtyjë krizën në një fazë edhe më të rrezikshme.