Një hetim i publikuar nga CNN ka ngritur pikëpyetje të forta mbi fundosjen e anijes ruse të mallrave “Ursa Major” pranë brigjeve të Spanjës, një incident që sipas versioneve të deritanishme mund të lidhet me transportimin e komponentëve për reaktorë bërthamorë. Rasti, i ndodhur në dhjetor 2024, mbetet i mbuluar nga paqartësi, ndërsa pretendimet për destinacionin final të ngarkesës e shtyjnë çështjen përtej një aksidenti të zakonshëm detar.
Çfarë thuhet për fundosjen e anijes
Sipas hetimit të CNN, “Ursa Major” u fundos rreth 60 milje larg brigjeve spanjolle pasi pësoi disa shpërthime të fuqishme. Dy anëtarë të ekuipazhit humbën jetën, ndërsa 14 të tjerë u shpëtuan nga autoritetet spanjolle.
Pak para fundosjes, anija kishte ndryshuar kurs dhe kishte dërguar sinjal emergjence. Deri tani, rrethanat e sakta të shpërthimeve nuk janë sqaruar publikisht në mënyrë përfundimtare.
Ngarkesa që ngre dyshime serioze
Qeveria spanjolle konfirmoi se, sipas dëshmisë së kapitenit rus para hetuesve, anija transportonte komponentë për dy reaktorë bërthamorë të ngjashëm me ata që përdoren në nëndetëse. Megjithatë, sipas të njëjtit version, nuk dihej nëse ngarkesa përmbante material radioaktiv.
Hetimi i CNN sugjeron se destinacioni i mundshëm i kësaj ngarkese ishte Koreja e Veriut, aleate e Rusisë. Nëse ky skenar konfirmohet, bëhet fjalë për një zhvillim me pasoja të rënda për sigurinë ndërkombëtare, jo thjesht për një incident të izoluar në det.
Shpërthime të tjera dhe lëvizje ushtarake në zonë
Sipas burimeve të cituara nga hetimi, pas shpërthimeve fillestare pati edhe katër shpërthime të tjera pranë rrënojave të anijes. Kjo e ka bërë edhe më të paqartë tablonë e ngjarjes dhe ka shtuar dyshimet se fundosja mund të mos ketë qenë një aksident i zakonshëm.
Në zonë, sipas të njëjtave burime, janë parë anije ushtarake ruse dhe më pas edhe avionë amerikanë të specializuar për zbulimin e gjurmëve bërthamore. Vetë prania e këtyre mjeteve tregon se incidenti është trajtuar si çështje me ndjeshmëri të lartë strategjike.
Pretendimi i kompanisë ruse dhe alarmi ndërkombëtar
Pronari i anijes, kompania shtetërore ruse Oboronlogistics, e ka quajtur incidentin një “sulm terrorist”, duke pretenduar se në trupin e anijes ishte hapur një vrimë nga shpërthimi. Deri tani, ky pretendim mbetet version i kompanisë dhe nuk rezulton i konfirmuar në mënyrë të pavarur në materialin burimor.
Ekspertë ndërkombëtarë të cituar në hetim paralajmërojnë se një transferim i mundshëm i teknologjisë bërthamore nga Rusia drejt Koresë së Veriut do të ishte thellësisht shqetësues për sigurinë globale dhe për ekuilibrat në Azinë Lindore.
Për momentin, shumë nga elementët kyç të kësaj historie mbeten në nivel dyshimesh, versionesht zyrtare dhe gjetjesh hetimore që kërkojnë verifikim të mëtejshëm.
Ajo që dihet është se fundosja e “Ursa Major” nuk po lexohet më si një ngjarje e zakonshme detare, por si një episod me potencial të madh gjeopolitik, në një kohë kur lëvizjet bërthamore dhe ushtarake po vëzhgohen me alarm në disa fronte.