Pamje të bëra virale nga Kumanova, vetëm dy ditë para protestës së paralajmëruar për të drejtën e përdorimit të gjuhës shqipe në Maqedoninë e Veriut, kanë hapur një debat të fortë mbi klimën që i paraprin tubimit. Në video shfaqet një formacion i policisë speciale të RMV-së duke zhvilluar stërvitje në rrugë dhe duke brohoritur një mesazh me tone nacionaliste, çka sipas organizatorëve të protestës nuk mund të kalojë pa u vënë në pikëpyetje.
Pamjet që ndezën reagimin publik
Sipas materialit të publikuar, në rrugët urbane të Kumanovës shihen forca speciale maqedonase gjatë një parade-stërvitjeje, ndërsa dëgjohet thirrja: “Këtu ka vetëm Maqedoni, le ta mësojnë të gjithë”. Pamjet janë shpërndarë gjerësisht në rrjete sociale dhe kanë marrë ngarkesë politike për shkak të kohës kur u shfaqën.
paragraphs
Organizatori i protestës: rastësi apo paralajmërim?
Çlirim Iseni, student dhe një nga organizatorët e protestës për gjuhën shqipe, reagoi publikisht duke ngritur dyshime nëse bëhet fjalë për një rastësi apo për një mesazh presioni ndaj studentëve shqiptarë.
Ai shkroi se, dy ditë para protestës, një tog i policisë speciale të RMV-së parakaloi nëpër Kumanovë me brohoritje nacionaliste, ndërsa pyetja që sipas tij shtrohet është nëse ky veprim ishte i rastësishëm apo një paralajmërim. Sipas Isenit, pavarësisht kësaj klime, organizatorët do të vazhdojnë çdo formë paqësore dhe demokratike për realizimin e asaj që ai e cilësoi si e drejtë legjitime: shqipen zyrtare.
Akuza politike pa akuza formale
Në reagimin e tij, Iseni e lidhi situatën me historinë e lëvizjeve studentore shqiptare në periudhën jugosllave, duke argumentuar se çdo përpjekje për shtypje e ka forcuar më tej kauzën.
Ai theksoi gjithashtu se diversiteti kulturor ka qenë vlerë për vendin, ndërsa paralajmëroi se kohezioni ndëretnik, sipas tij, është rrezikuar shpesh pikërisht nga institucionet që duhet ta mbrojnë. Kjo mbetet një akuzë politike e artikuluar nga organizatorët, jo një konstatim i verifikuar nga ndonjë autoritet i pavarur në materialin burimor.
Protesta mbetet e paralajmëruar për të hënën
Protesta e studentëve për gjuhën shqipe është caktuar për ditën e hënë. Organizatorët kanë bërë thirrje për pjesëmarrje të gjerë dhe për respektim të mënyrës paqësore të tubimit.
Deri në materialin burimor nuk raportohet për një reagim zyrtar nga autoritetet e Maqedonisë së Veriut lidhur me pamjet nga Kumanova apo me interpretimin që u është bërë atyre nga organizatorët e protestës. Pikërisht mungesa e një sqarimi institucional i lë të hapura pikëpyetjet mbi mesazhin që është përcjellë në prag të protestës.
Në një klimë të ndjeshme për të drejtat gjuhësore dhe marrëdhëniet ndëretnike, çdo demonstrim force nga strukturat e sigurisë pritet të shihet me kujdes të shtuar, sidomos kur ndodh në prag të një proteste të shpallur publikisht.
Për momentin, ajo që mbetet e qartë është se protesta për gjuhën shqipe pritet të zhvillohet të hënën, ndërsa debati mbi rolin dhe mesazhin e institucioneve në këtë episod sapo është hapur.