Pas më shumë se katër vitesh luftë, disa zëra perëndimorë po shohin shenja se konflikti mes Rusisë dhe Ukrainës mund të hyjë në një fazë ngrirjeje. Por, edhe në këtë lexim, nuk bëhet fjalë për paqe të afërt, por për një armëpushim të mundshëm që varet nga presioni ekonomik mbi Moskën, dinamika politike në SHBA dhe qëndrueshmëria ushtarake e Kievit.
Front i bllokuar, por jo luftë e mbyllur
Sipas materialit të publikuar nga DW, realiteti aktual i luftës paraqitet me dy anë: nga njëra anë, vëmendja ndërkombëtare është zhvendosur pjesërisht drejt përplasjes SHBA-Izrael me Iranin; nga ana tjetër, në vijën e frontit në Ukrainë ka një bllokim virtual, ku asnjëra palë nuk po arrin përparime vendimtare territoriale.
Në të njëjtën kohë, Ukraina po godet gjithnjë e më shpesh infrastrukturën e naftës brenda territorit rus, ndërsa sipas raportimit, Kremlini është detyruar në raste të caktuara të kufizojë internetin. Këto zhvillime po lexohen nga disa ekspertë si tregues se lufta po hyn në një fazë konsumimi, jo domosdoshmërisht zgjidhjeje.
Pse po flitet për armëpushim
Ish-përfaqësuesi special i SHBA-së për Ukrainën, Kurt Volker, vlerëson se Rusia mund të mos pranojë një marrëveshje paqeje të plotë, por mund të detyrohet të pranojë një armëpushim. Sipas tij, negociatat deri tani kanë qenë “një farsë”, por situata në përkeqësim brenda Rusisë dhe kostot e luftës mund ta shtyjnë Kremlinin të pezullojë armiqësitë.
Volker shkon edhe më tej kur thotë se një kthesë mund të ndodhë që këtë vit, duke e vlerësuar probabilitetin “mbi 50 për qind”. Megjithatë, kjo mbetet një vlerësim ekspertësh dhe jo një sinjal zyrtar nga Moska, e cila nuk ka treguar publikisht gatishmëri për një kompromis real politik.
Ekonomia ruse dhe presioni ndaj Kremlinit
Evelyn Farkas e Institutit McCain nuk beson se Rusia do të ndërmarrë një mobilizim të plotë, si ai i vitit 2022. Sipas saj, problemet e brendshme ekonomike në Rusi mund ta dekurajojnë Putinin nga një hap i tillë dhe, në të njëjtën kohë, mund ta bëjnë më të pranueshme një ndalesë të përkohshme të luftimeve.
Edhe Admirali Giuseppe Cavo Dragone, kreu i Komitetit Ushtarak të NATO-s, vlerëson se lufta vështirë se do të mbyllet në fushën e betejës. Sipas tij, ushtria ruse mbetet e fortë pavarësisht humbjeve, por gjendja ekonomike mund të jetë faktor që e shtyn Moskën drejt një marrëveshjeje të ndërmjetme.
Sa e varur është ende Ukraina nga Perëndimi
Një tjetër element i rëndësishëm në këtë debat është aftësia e Ukrainës për të vazhduar luftën edhe me më pak mbështetje nga SHBA. Sipas Volker, Kievi sot mbulon brenda vendit 60 deri në 70 për qind të nevojave të veta ushtarake, çka sipas tij e bën më pak të cenueshëm nga luhatjet politike në Uashington.
Megjithatë, ai pranon se SHBA-ja nuk mund t’i garantojë Ukrainës furnizime të vazhdueshme me raketa Patriot në të njëjtat nivele si më parë. Pra, edhe nëse Ukraina nuk mbetet pa kapacitete, mbështetja perëndimore vazhdon të jetë faktor kyç për balancën në front.
Zgjedhjet në SHBA mund të ndryshojnë llogaritë
Sipas Farkas dhe Volker, zgjedhjet për Kongresin amerikan në nëntor mund të shënojnë një pikë kthese në mbështetjen e SHBA ndaj Ukrainës. Ata llogarisin se pas këtij momenti, pozicioni i Donald Trump dhe i republikanëve mund të dobësohet, duke krijuar më shumë presion mbi administratën amerikane për të mos e tërhequr mbështetjen për Kievin dhe NATO-n.
Nga ana tjetër, vetë Zelensky, sipas materialit burimor, pret rritje të presionit nga administrata Trump deri në vjeshtë për të pranuar kushte që përkojnë me kërkesat ruse për armëpushim. Farkas nuk beson se Kievi do t’i pranojë lehtësisht këto kushte dhe parashikon se viti 2027 mund të jetë momenti kur Ukraina të dalë në avantazh.
Në këtë fazë, pretendimi se lufta po shkon drejt fundit mbetet më shumë një lexim analitik sesa një fakt i konfirmuar në terren. Ajo që del nga vlerësimet e publikuara është se një armëpushim mund të jetë më realist se një paqe e plotë, por ende jo i sigurt.
Për momentin, fronti mbetet i ngrirë vetëm në pamje të parë. Pas tij vazhdojnë llogaritë ushtarake, presionet politike dhe interesat gjeopolitike që e bëjnë fundin e luftës ende të pasigurt.