Një tjetër front përplasjeje është hapur mes Uashingtonit dhe Pekinit, këtë herë mbi Kubën. Sipas autoriteteve amerikane, ish-udhëheqësi kuban Raul Castro është paditur për përfshirje në incidentin e vitit 1996, kur u rrëzuan dy avionë dhe humbën jetën katër persona. Reagimi nga Kina ka qenë i drejtpërdrejtë: Pekini i kërkon SHBA-së të ndalë presionin, sanksionet dhe atë që e quan përdorim i aparatit gjyqësor si mjet shtrëngimi ndaj aleatit të saj.
Padia ndaj Raul Castros dhe ngjarja e vitit 1996
Sipas materialit burimor, një gjykatë amerikane ka akuzuar Raul Castron, sot 94 vjeç, për komplot për të vrarë shtetas amerikanë gjatë rrëzimit të dy avionëve në vitin 1996. Nga ai incident mbetën të vrarë katër persona dhe çështja u kthye prej kohësh në një pikë të ndezur mes Uashingtonit dhe Havanës.
Në padi përfshihen edhe pesë persona të tjerë. Sipas versionit amerikan, akuzat lidhen me rrëzimin e dy avionëve që lëviznin mes Kubës dhe Floridës, një çështje që mbart pasoja të rënda penale, deri në burgim të përjetshëm ose dënim me vdekje.
Njëri prej avionëve operohej nga grupi disident kubano-amerikan “Vëllezërit për Shpëtimin” dhe mbante tre qytetarë amerikanë, të cilët humbën jetën. Në atë periudhë, Castro ishte në krye të forcave të armatosura kubane.
Kina kundërshton hapur kursin e Uashingtonit
Pekini reagoi ashpër pas lëvizjes së Uashingtonit. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Guo Jiakun, deklaroi se SHBA duhet të ndalojë “kërcënimet me forcë në çdo hap” dhe të heqë dorë nga përdorimi i sanksioneve dhe sistemit gjyqësor si instrument presioni ndaj Kubës.
Sipas deklarimeve zyrtare kineze, Kina “mbështet fuqimisht Kubën” në mbrojtjen e sovranitetit dhe dinjitetit të saj kombëtar dhe kundërshton ndërhyrjet e jashtme. Qëndrimi i Pekinit e bën të qartë se çështja nuk po trajtohet thjesht si një dosje penale, por si pjesë e rivalitetit më të gjerë gjeopolitik me SHBA-në.
Edhe presidenti kuban Miguel Díaz-Canel i ka cilësuar akuzat ndaj Castros si një “manovër politike”, sipas materialit burimor, duke pretenduar se ato nuk kanë bazë ligjore.
Presioni i Trump ndaj Havanës po zgjerohet
Lëvizja kundër Raul Castros vjen në një moment kur administrata e Donald Trump, sipas burimit, po shton presionin ndaj Kubës. Trump ka folur hapur për përmbysjen e regjimit komunist në ishull dhe ka ndjekur një linjë më agresive ndaj Havanës.
Sipas raportimit, SHBA ka vendosur sanksione të reja dhe një bllokadë ndaj naftës për Kubën. Pasojat e përmendura në material përfshijnë ndërprerje të energjisë elektrike dhe mungesa ushqimore, duke e kthyer presionin ekonomik në një çështje me ndikim të drejtpërdrejtë për popullsinë.
Më herët gjatë muajit, Trump nënshkroi edhe një urdhër ekzekutiv që sanksionon zyrtarë të sektorëve të energjisë, mbrojtjes, financave dhe sigurisë në Kubë, si edhe individë që, sipas pretendimeve amerikane, janë përfshirë në abuzime me të drejtat e njeriut ose në vjedhje të aseteve publike.
Një dosje e vjetër që rikthehet si konflikt i ri diplomatik
Incidenti i vitit 1996 ka qenë prej dekadash burim përplasjesh mes SHBA-së dhe Kubës, sidomos për komunitetin e emigrantëve kubanë në Amerikë. Rikthimi i kësaj dosjeje në qendër të vëmendjes pritet të thellojë më tej tensionet mes dy vendeve.
Por përtej aspektit penal, mesazhi politik është i qartë: Uashingtoni po e rrit presionin ndaj Havanës, ndërsa Pekini po pozicionohet gjithnjë e më hapur si mburojë diplomatike e Kubës. Në këtë sfond, përplasja rrezikon të zgjerohet nga një çështje dypalëshe në një tjetër kapitull të rivalitetit SHBA-Kinë.
Deri tani nuk ka asnjë sinjal për ulje tensioni. Përkundrazi, nga sa rezulton në materialin burimor, të dyja palët po e përdorin çështjen si pjesë të një beteje më të gjerë politike dhe strategjike.