Senatori amerikan Bernie Sanders ka publikuar një postim në rrjetet sociale ku i referohet protestave të fundit në Shqipëri kundër projektit turistik të lidhur me Jared Kushner dhe partnerët e tij nga Katari. Në mesazhin e tij, Sanders shkruan se “mbi njëqind mijë njerëz kanë dalë në rrugët e Shqipërisë kundër një resorti luksoz katastrofik për mjedisin” dhe e cilëson këtë si një shembull të asaj që ai e quan “oligarki globale”, ndërsa shton se populli po thotë “JO”.
Por problemi me këtë interpretim është se ai paraqet vetëm një pjesë të realitetit.
Protestat që kanë shpërthyer në Shqipëri nuk mund të reduktohen në një kundërshtim ndaj Jared Kushnerit apo një investitori të huaj. Për mijëra qytetarë që kanë dalë në rrugë, zemërimi lidhet me një sistem të tërë qeverisjeje që ata e konsiderojnë të korruptuar, arrogant dhe të shkëputur nga interesat publike.
Në postimin e Sanders mungon emri i Edi Ramës, njeriu që drejton Shqipërinë prej më shumë se një dekade dhe qeveria e të cilit ka promovuar dhe mbështetur projektin në fjalë. Asnjë investim strategjik i kësaj përmase nuk mund të realizohet pa mbështetjen aktive të institucioneve shtetërore shqiptare. Megjithatë, sipas versionit të Sanders, duket sikur i gjithë konflikti zhvillohet mes qytetarëve shqiptarë dhe disa miliarderëve të huaj.
Kjo qasje nuk është e rastësishme. Sanders e sheh botën përmes prizmit të betejës së tij politike kundër Donald Trump dhe elitave ekonomike që ai konsideron të lidhura me të. Për pasojë, protesta shqiptare përdoret si ilustrim i një debati amerikan, ndërsa realiteti politik i Shqipërisë mbetet në plan të dytë.
Por shqiptarët nuk po protestojnë vetëm kundër një resorti. Ata po protestojnë kundër mënyrës se si merren vendimet, kundër mungesës së transparencës, kundër kapjes së institucioneve dhe kundër një modeli pushteti që sipas tyre ka prodhuar korrupsion dhe pandëshkueshmëri.
Prandaj postimi i Bernie Sanders mund të jetë politikisht i dobishëm për audiencën e tij në Shtetet e Bashkuara, por ai nuk pasqyron tërësisht atë që po ndodh në Shqipëri. Të paraqesësh protestat vetëm si një revoltë kundër Kushnerit do të thotë të injorosh arsyen kryesore pse kaq shumë qytetarë ndihen të zhgënjyer dhe të zemëruar.
Shqiptarët nuk kanë dalë në rrugë sepse ua kërkoi e majta apo e djathta amerikane. Ata kanë dalë në rrugë sepse kanë hallet e tyre, problemet e tyre dhe përgjegjësit që i njohin shumë më mirë se çdo politikan në Uashington.