Pretendimi i Sali Berishës se i është hequr “non grata” ka marrë një sqarim nga Departamenti Amerikan i Shtetit, por jo në formën që është paraqitur politikisht në Tiranë. Sipas versionit zyrtar të përcjellë me email në përgjigje të kërkesës së aktulitet.al, DASH thotë se ka dhënë përjashtime për disa përcaktime të nenit 7031(c), duke theksuar se këto masa lidhen me interesin kombëtar të SHBA-së dhe nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht rrëzim të vendimit fillestar.
Çfarë tha Departamenti Amerikan i Shtetit
Sipas përgjigjes zyrtare të cituar në materialin burimor, Departamenti i Shtetit ka lëshuar përjashtime për disa përcaktime sipas nenit 7031(c), të vendosura nga administrata e mëparshme.
Në të njëjtin sqarim thuhet se këto përjashtime janë dhënë sepse, sipas DASH, i shërbejnë një interesi kombëtar bindës të Shteteve të Bashkuara. Pra, kemi të bëjmë me një vendim përjashtues në zbatim, jo me një formulim të qartë publik se përcaktimi është shfuqizuar.
Waiver nuk është automatikisht anulim
Sipas përcaktimit të vetë DASH, termi “waiver” do të thotë përjashtim nga zbatimi i një mase ose kufizimi, i dhënë nga autoriteti që e ka vendosur atë.
Kjo ka rëndësi thelbësore në debatin publik të hapur në Shqipëri: një përjashtim nuk barazohet domosdoshmërisht me anulim të vendimit fillestar. Me fjalë të tjera, fakti që mund të jetë dhënë një lehtësim ose përjashtim për pasoja të caktuara, nuk provon vetvetiu se statusi i shpallur më parë është rrëzuar tërësisht.
Çfarë parashikon neni 7031(c)
Sipas materialit burimor, përcaktimet sipas nenit 7031(c) zakonisht lidhen me akuza për korrupsion të rëndësishëm ose shkelje të rënda të të drejtave të njeriut.
Këto përcaktime sjellin zakonisht ndalim hyrjeje në SHBA për personin e shpallur dhe për familjen e tij. Pikërisht për këtë arsye, çdo sqarim mbi një “waiver” kërkon kujdes në interpretim, pasi efekti praktik i përjashtimit mund të jetë i kufizuar dhe jo domosdoshmërisht i barabartë me fshirjen e vendimit.
Debati politik mbetet, por sqarimi zyrtar është më i ngushtë
Deklarata e Berishës se i është hequr “non grata” del kështu përballë një formule më të rezervuar nga ana e DASH. Deri në këtë pikë, sipas asaj që është bërë publike, institucioni amerikan flet për përjashtime të caktuara dhe jo për një pranim të drejtpërdrejtë se vendimi i mëparshëm është rrëzuar.
Në mungesë të një dokumenti më të plotë publik ose të një sqarimi më të detajuar nga autoritetet amerikane, interpretimet politike mbeten të hapura, por versioni zyrtar i deritanishëm nuk e mbyll çështjen në termat që po paraqiten në debat.
Për momentin, elementi i vetëm i konfirmuar publikisht është se janë dhënë disa përjashtime sipas nenit 7031(c).
Nëse kjo përkthehet ose jo në ndryshim substancial të statusit të Berishës, mbetet një çështje që kërkon më shumë transparencë se sa deklarata politike të njëanshme.