Deklaratat optimiste nga Uashingtoni dhe Teherani po shtojnë pritshmëritë për një lëvizje në bisedimet indirekte që po zhvillohen në Doha. Por, përtej toneve pozitive dhe raportimeve për përparim, çështja thelbësore mbetet e pandryshuar: sipas versionit zyrtar amerikan, Irani nuk duhet të ketë armë bërthamore, ndërsa detajet e çdo marrëveshjeje ende nuk janë bërë publike.
Trump: bisedimet po shkojnë shumë mirë
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u shpreh pozitivisht për negociatat në vijim me Iranin, duke deklaruar para gazetarëve në Bazën e Përbashkët Andrews se bisedimet në Doha po “shkojnë shumë mirë”.
Sipas Trump, Teherani ka ndryshuar ndjeshëm qëndrimin e tij. Ai pretendoi gjithashtu se Irani ka bërë përparim, duke e lidhur këtë me presionin e ushtruar nga SHBA-ja javën e kaluar.
Vija e kuqe e Uashingtonit mbetet programi bërthamor
Pavarësisht gjuhës optimiste për negociatat, Trump përsëriti qëndrimin e fortë të Uashingtonit për programin bërthamor iranian. Sipas tij, çështja mbetet “shumë e thjeshtë”: Irani nuk mund të pajiset me armë bërthamore.
Ky formulim konfirmon se, edhe nëse po lëviz diçka në tavolinën e ndërmjetësuar në Doha, kufijtë politikë të SHBA-së nuk kanë ndryshuar në thelb.
Teherani flet për efektet ekonomike të marrëveshjeve
Në anën tjetër, presidenti iranian Masoud Pezeshkian ka paraqitur një panoramë më praktike të zhvillimeve, duke argumentuar se negociatat dhe marrëveshjet e fundit kanë nisur të prodhojnë efekte ekonomike për vendin.
Sipas agjencisë gjysmëzyrtare Fars, Pezeshkian tha se disa kufizime financiare dhe të këmbimit valutor janë lehtësuar. Po sipas këtij raportimi, vazhdimi i eksporteve të naftës, heqja e disa kufizimeve ekonomike dhe monetare, si edhe mundësi të reja për bashkëpunim ekonomik, konsiderohen nga Teherani si rezultatet e para të marrëveshjeve të fundit.
Raportime për një marrëveshje paraprake, por pa konfirmim të plotë publik
Mediat arabe dhe ndërkombëtare raportojnë se në Doha po shënohet përparim në bisedimet indirekte mes SHBA-së dhe Iranit. Sipas burimeve të cituara nga Al Arabiya dhe Al Hadath, është arritur një marrëveshje paraprake për lirimin e 3 miliardë dollarëve për Teheranin.
Të njëjtat burime thonë se konsultimet po vazhdojnë për statusin e Ngushticës së Hormuzit, mbi bazën e një propozimi të ri të paraqitur nga Omani. Deri tani, megjithatë, këto mbeten raportime të mbështetura në burime mediatike dhe jo një marrëveshje e shpalosur zyrtarisht me të gjitha kushtet e saj.
Si po zhvillohen kontaktet indirekte në Doha
Sipas informacionit të publikuar, bisedimet teknike po zhvillohen në mënyrë indirekte, me ndërmjetësimin e Katarit dhe Pakistanit. Delegacioni amerikan po komunikon përmes ndërmjetësit katariot, ndërsa pala iraniane përmes ndërmjetësit pakistanez.
Reuters raportoi, duke cituar një burim diplomatik me njohuri mbi negociatat, se në proces janë përfshirë negociatorë të lartë dhe ekipe teknike të specializuara. Sipas të njëjtit raportim, delegacioni amerikan i Kushner dhe Witkoff kishte përgatitur terrenin gjatë takimit të mëparshëm me kryeministrin e Katarit, pa marrë pjesë drejtpërdrejt në kontaktet teknike të ditës.
Për momentin, sinjalet nga të dyja palët janë më shumë politike sesa përfundimtare. Uashingtoni po flet për rezultate të afërta, Teherani për lehtësim ekonomik, ndërsa pjesa më e ndjeshme e dosjes — programi bërthamor dhe arkitektura e sigurisë në rajon — mbetet ende e paqartë.
Derisa të ketë një tekst të qartë marrëveshjeje ose një konfirmim të plotë institucional, pretendimet për përparim duhen lexuar me kujdes dhe me rezervën që imponon vetë historia e bisedimeve SHBA-Iran.