Shqipëria u përfshi në samitin e Parisit ku, sipas deklaratës së liderëve europianë, është vendosur të ndërtohet një program i përbashkët europian anti-balistike. Takimi vjen në një moment kur lufta në Ukrainë po përdoret si argument për rritjen e koordinimit ushtarak dhe financiar në Europë, ndërsa detajet konkrete të kostos, afateve dhe angazhimeve të secilit shtet mbeten ende të paqarta.
Çfarë u shpall në Paris
Sipas deklaratës së bërë publike në samitin e Parisit, qëllimi është ndërtimi i një aftësie të përbashkët mbrojtëse për Europën kundër raketave balistike.
Në versionin zyrtar, programi parashikohet të mbështetet edhe te përvoja e Kievit në përballjen me luftën kundër Rusisë, e cila vijon prej më shumë se katër vitesh.
Rama në tryezë, por pa detaje për rolin e Shqipërisë
Në takim mori pjesë edhe kryeministri Edi Rama, si përfaqësues i Shqipërisë, mes liderëve të mbledhur në Paris me ftesë të presidentit francez Emmanuel Macron.
Deri në këtë fazë, nga materiali i bërë publik nuk rezultojnë sqarime konkrete për rolin që do të ketë Shqipëria në këtë program, as për ndonjë angazhim të matshëm politik, financiar apo teknik nga pala shqiptare.
Lidhja me Ukrainën dhe paketa financiare
Njoftimi për programin anti-balistike erdhi paralelisht me zhvillime të tjera që lidhen me Ukrainën. Sipas raportimeve, Mbretëria e Bashkuar nënshkroi pjesëmarrjen në kredinë mbështetëse prej 90 miliardë eurosh të Bashkimit Europian për Ukrainën.
Ky paraqitet si hapi i parë i afrimit më të ngushtë mes BE-së dhe Britanisë pas Brexit-it, në një kohë kur mbështetja ushtarake dhe financiare për Kievin po zë gjithnjë më shumë vend në axhendën europiane.
Arkitektura e mbrojtjes që premtohet
Sipas deklaratës së vendeve pjesëmarrëse, programi do të përfshijë një arkitekturë të integruar të mbrojtjes nga raketat, me synim pengimin dhe neutralizimin e kërcënimeve të ardhshme.
Po ashtu, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ishte në Paris për të kërkuar përshpejtim të përpjekjeve europiane për mbrojtjen ajrore të Ukrainës përpara dimrit, periudhë kur, sipas raportimit, Rusia intensifikon goditjet ndaj infrastrukturës jetike.
Për momentin, nga samiti ka më shumë deklarime politike sesa detaje të verifikueshme mbi mënyrën se si do të ndërtohet ky program, kush do ta financojë dhe çfarë peshe do të mbajnë vendet pjesëmarrëse.
Mbetet për t’u parë nëse nisma e shpallur në Paris do të dalë përtej gjuhës së zakonshme të samiteve dhe do të kthehet në një mekanizëm real europian mbrojtjeje.