Një projektligj që, sipas qeverisë, synon të përshtatë mbrojtjen e tokës bujqësore me “bujqësinë moderne”, ka prodhuar përplasje në Kuvend. Deputeti socialist Erion Braçe ngriti dyshime të forta për faktin se kufijtë për përdorimin e tokës bujqësore nga parqet fotovoltaike dhe eolike nuk po sanksionohen qartë në ligj, por po lihen në dorë të vendimeve të Këshillit të Ministrave.
Debati u hap te kufijtë për energjinë në tokë bujqësore
Gjatë shqyrtimit të ndryshimeve në ligjin “Për mbrojtjen e tokës bujqësore”, Braçe kërkoi që kufijtë për zhvillimin e projekteve fotovoltaike dhe eolike të shkruhen qartë në ligj. Sipas tij, lënia e këtyre përcaktimeve në nivel vendimesh të qeverisë krijon hapësirë për zgjerim të pakontrolluar në sipërfaqe që duhet të mbeten për prodhim bujqësor.
Ai paralajmëroi se, nëse formulimi mbetet i paqartë, rrezikohen sipërfaqe të konsiderueshme toke bujqësore në të gjithë vendin. Në thelb të kundërshtimit të tij ishte ideja se toka bujqësore nuk mund të trajtohet si rezervë pa fund për aktivitete që dalin jashtë funksionit të saj kryesor.
Braçe kërkoi shifra për licencat dhe lejet e dhëna
Deputeti socialist ngriti edhe pyetje konkrete për numrin e licencave dhe lejeve të dhëna deri më tani për parqe eolike dhe agro-fotovoltaike në toka bujqësore. Ai kërkoi të dihet sa prej tyre janë miratuar në toka me bonitet 9 deri në 10, pra në sipërfaqe me cilësi të lartë për bujqësinë.
Ky është një detaj me peshë në debat, sepse prek jo vetëm parimin e mbrojtjes së tokës, por edhe mënyrën si janë marrë vendime deri tani. Nga materiali i bërë publik nuk rezulton që në seancë të jenë dhënë këto shifra.
Andis Salla mbrojti projektligjin me argumentin e modernizimit
Ministri i Bujqësisë, Andis Salla, e paraqiti projektligjin si një ndërhyrje të kufizuar, por të nevojshme, për ta përshtatur ligjin me zhvillimet e bujqësisë moderne. Sipas versionit të ministrit, ndryshimet nuk e cenojnë funksionin kryesor të tokës bujqësore, i cili mbetet prodhimi.
Salla argumentoi se teknologjitë e reja mund të ndihmojnë në përdorimin më të mirë të ujit, të lëndëve ushqyese dhe të burimeve natyrore, duke rritur produktivitetin. Ai mbrojti edhe formulën që disa kritere të përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave, duke thënë se kjo do të bëhet nën rregulla strikte.
Pika e fortë e përplasjes: ligji apo vendimi i qeverisë
Braçe e kundërshtoi pikërisht këtë arkitekturë të projektligjit. Sipas tij, kufijtë nuk duhet të mbeten të hapur për t’u përcaktuar më pas nga qeveria, por të jenë të qarta në vetë nenet e ligjit. Ai kërkoi ndryshime në nenin 2, pika 6, që kufijtë për secilin park të jenë të përcaktuar pa ekuivok.
Mesazhi i tij ishte politikisht i drejtpërdrejtë: toka duhet për bujqësi, jo për industri. Nëse ligji lë hapësira të paqarta, sipas tij, mbrojtja e tokës bujqësore dobësohet dhe qeveria fiton diskrecion më të madh mbi një pasuri të kufizuar.
Debati në Kuvend nxori në pah jo vetëm një përplasje mes një deputeti të mazhorancës dhe ministrit të Bujqësisë, por edhe një çështje më të gjerë: sa qartë po i vendos shteti kufijtë mes prodhimit bujqësor dhe projekteve energjetike.
Për momentin, qeveria këmbëngul se bëhet fjalë për modernizim dhe jo për cenim të tokës. Por pyetjet mbi licencat ekzistuese, tokat me bonitet të lartë dhe kompetencat që i lihen Këshillit të Ministrave mbeten të hapura.