Një dokument strategjik i quajtur “BESA”, i dorëzuar nga kryeministri Edi Rama në mbledhjen e kabinetit dhe grupit parlamentar socialist, parashikon krijimin e disa strukturave dhe instrumenteve të reja në qeverisje. Nga versioni i bërë publik, bie në sy zgjerimi i mekanizmave të koordinimit pranë Kryeministrisë dhe premtimi për më shumë transparencë përmes një platforme të re dixhitale.
Çfarë parashikon dokumenti “BESA”
Sipas dokumentit, synimi është të ndryshohet mënyra e funksionimit të qeverisë dhe administratës publike përmes mekanizmave të rinj koordinues dhe monitorues.
Paketa përfshin ngritjen e strukturave të reja, përdorimin e instrumenteve të matjes së besimit publik dhe testimin e reformave përpara se ato të shtrihen në nivel kombëtar. Në thelb, bëhet fjalë për një tjetër shtresë organizimi në emër të eficiencës dhe rezultateve.
Njësia BESA pranë Kryeministrisë
Një nga elementët kryesorë është Njësia BESA, e cila, sipas versionit zyrtar, do të funksionojë pranë strukturës ekzistuese të planifikimit strategjik në Kryeministri.
Dokumenti thotë se kjo njësi do të ketë rol koordinues në zbatimin e metodës BESA, duke lidhur standardet, të dhënat dhe raportimin mes institucioneve, pa marrë kompetencat e ministrive apo të institucioneve të tjera. Megjithatë, vendosja e një hallke të tillë pranë qendrës së ekzekutivit ngre pikëpyetje për shtimin e kontrollit vertikal mbi administratën.
“Flamingo Mirror”, platforma që premton transparencë
Dokumenti parashikon edhe krijimin e platformës publike “Flamingo Mirror”, e përshkruar si një ndërfaqe dixhitale dygjuhëshe për publikimin e dokumenteve, konsultimeve, evidencave, afateve, zotimeve dhe rezultateve të vendimeve me interes të lartë publik.
Sipas qeverisë, kjo platformë synon të rrisë transparencën dhe të kundërshtojë dezinformimin përmes publikimit të të dhënave dhe dokumentacionit përkatës. Në praktikë, mbetet për t’u parë nëse do të kemi akses real në informacion me interes publik apo thjesht një paketim të ri të komunikimit institucional.
Barometri i besimit dhe laboratori i reformave
Një tjetër mekanizëm i propozuar është Barometri Kombëtar i Besimit, që në dokument përshkruhet si instrument i pavarur për matjen e besimit të qytetarëve ndaj institucioneve.
Sipas dokumentit, rezultatet e tij do të përdoren si tregues i performancës institucionale, ndërsa metodologjia dhe të dhënat e agreguara do të bëhen publike.
Po ashtu propozohet ngritja e Laboratorit të Politikave Publike, i cili do të përdoret për testimin e reformave në shkallë të kufizuar përpara zbatimit në nivel kombëtar. Dokumenti sqaron se nuk bëhet fjalë për një institucion të ri, por për një mekanizëm pilotimi dhe vlerësimi të politikave para vendimmarrjes përfundimtare.
Dokumenti “BESA” paraqitet si një përpjekje për të riformatuar funksionimin e qeverisë përmes koordinimit, matjes së performancës dhe mjeteve të reja dixhitale.
Ajo që mbetet ende e paqartë është se sa prej këtyre mekanizmave do të prodhojnë realisht më shumë llogaridhënie dhe sa do të shërbejnë si shtim i arkitekturës burokratike nën kontrollin e qendrës së pushtetit.